http://www.civilex.ir این سایت مطالب مربوط به مهندسی عمران و معماری را در خود جای داده و آماده نشر مطالب شما بازدید کننده محترم می باشد. fa RSS Generated by BlogSky.com http://www.civilex.ir/1389/04/16/post-115/ <p class=" " style="text-align: right; unicode-bidi: embed; direction: rtl; " dir="rtl">بررسی سازه های بتنی<br />سازه های بتن آرمه به عنوان بخش گسترده ای از سازه ها چنانچه بر حسب محاسبات دقیق و روابط شکل‌پذیری طراحی و اجرا شوند، ساختمان‌های بسیار مطلوبی خواهند بود. اما کیفیت ساخت در برخی ساختمان‌ها به دلایل مختلف بسیار پایین است. کیفیت بد بتن، آرماتورگذاری نامناسب، اجرای بد بتن‌ریزی، مصالح نامرغوب و ... از مشکلات این سازه ها است. علاوه بر این، رعایت ضوابط شکل‌پذیری امری ضروری در طراحی و ساخت این بناها است که می‌توان گفت به ندرت در ایران رعایت می‌شود. این سیستم‌های قابی نسبت به عملکرد میان قابها همانند جداکننده های آجری بسیار حساس هستند. آزمایش‌ها و تجارب زلزله گذشته شاهدی بر آثار نامطلوب متقابل دیوارهای آجری پر کننده و قاب‌های بتنی است. ضربات متقابل میان دیوارهای جداکننده و قاب های ستون‌بندی شده موجب تخریب ستون بتنی می‌شود و همچنین به علت عدم شکل‌پذیری قاب، موجب شکست برشی در آن می شود. اصولاً ساختمانهای بتنی که سیستم لرزه ‌بر آنها صرفاً قاب خمشی است در مقایسه با قاب هایی که از دیوار برشی بهره می‌گیرند عملکرد ضعیفتری دارند. علت این امر تمرکز تخریب در اتصالات است و به دلیل ضعف ذاتی اتصالات بتنی، آسیب پذیری این نوع سازه زیاد است. به عکس، ساختمانهای دارای دیوار برشی سختی بیشتر و کاهندگی کمتری دارند و از این رو، عملکرد بسیار بهتری دارند.<br />بطورکلی با نگاهی به عملکرد ساختمانهای بتنی در زلزله های مخرب، نقاط ضعف زیر مشخص گردیده است:</p> <p class=" " style="text-align: right; text-indent: 0px; margin-top: 0in; margin-right: 0.5in; margin-bottom: 0pt; margin-left: 0in; unicode-bidi: embed; direction: rtl; " dir="rtl">·&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; عدم تامین مقاومت برشی لازم در هر طبقه (توسط ستونها و دیوارهای برشی)<br />·&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; شکست برشی ستونهایی که طولشان به طور ناخواسته توسط دیوارها و سایر عناصر غیر سازه ای کوتاه شده است (شکست ستون کوتاه)<br />·&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; شکست برشی تیرها و ستونها که موجب تردی رفتار سازه می گردد<br />·&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; لغزش میلگردها در اتصال تیر به ستون<br />·&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; شکست برشی اتصال تیر به ستون<br />·&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; شکست ترد دیوارهای برشی که دارای بازشو هستند و یا دیوارهایی که با اعضای افقی بهم متصلند (دیوار برشی درگیر)<br />·&nbsp; پیچش ناشی از برون محوری و تمرکز تخریب در یک طبقه بدلیل توزیع نامنظم سختی در ارتفاع<br />&nbsp;دلایل تقویت سازه های بتنی<br />با ارزیابی شرایط ساختمانهای موجود، دلایل ضعف سازه ها را می توان به شرح زیر دسته بندی نمود.<br />خطاهای طراحی:<br />&nbsp;شامل اشکالات در شناخت خاک و پی، عدم توجه به اصول و مبانی طراحی ساختمانهای مقاوم در برابر زلزله، اشتباه در تحلیل و طراحی، تهیه نقشه ها، مدارک و جزئیات اجرایی.<br />&nbsp;خطاهای اجرایی:<br />&nbsp;از قبیل اشکال در قالب بندی، آرماتوربندی، تولید واجرای بتن ، قالب برداری و عمل آوری بتن که اغلب به دلیل کاهش مقاومت فولاد و بتن بر اساس شرایط محیطی و عدم وجود سیستم های کنترل کیفی، نظارت و یا وجدان کاری در کارگاه ناشی می گردد.<br />افزایش بار سازه:<br />بار سازه‏های موجود نیز ممکن است با توجه به گذشت زمان افزایش یابد،که این افزایش در ساختمانهای مسکونی به دلیل تغییر کاربری و در مورد پلها به دلیل افزایش بار ترافیکی رخ می‏دهد. اعمال بارهایی بیش از بارهای پیش بینی شده در هنگام طراحی نیز از دلایل تقویت می باشد.<br />تغییرات آئین نامه ای:<br />رفتار سازه‏های بتن آرمه در زلزله‏های اخیر نشان داده است که آیین‏نامه های طراحی سازه‏های بتن آرمه که در سالهای قبل از 1970 تدوین یافته اند دارای نقایص و کمبودهایی می‏باشند.<br />نواقص عمده این آیین‏نامه ها عبارتند از:<br />-&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; قلاب مهار انتهایی آرماتورهای عرضی<br />قلاب مهاری انتهای تنگها به صورت 90 درجه در منطقه پوشش بتن مهار شده و در هنگام شکست بتن، مهاری از بین می‏رود.<br />&nbsp;<br />-&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; جزییات وصله آرماتورهای طولی<br />طول وصله آرماتورهای انتظار از روی فوندانسیون برای رسیدن میلگرد به حالت تسلیم کافی نیست و منجر به شکست ترد ناشی از زوال پیوستگی بتن و آرماتور می‏شود.<br />-&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; کمبود فولاد محصور کننده<br />کمبود فولادهای محصورکننده باعث می‏شود بتن پوششی بلافاصله پوسته شده و بتن هسته نیز مقاومت و شکل‏پذیری لازم را نداشته باشد و آرماتورهای طولی به سرعت کمانش کرده و ستون تخریب ‏شود.<br />شناخت بهتر نیروهای زلزله نسبت به گذشته:<br />بر اثر نیروهای اینرسی ناشی از زلزله، در اعضای قاب، نیروهای برشی و خمشی به وجود می‏آیند. در طراحی مناسب برای زلزله، اطمینان از شکل پذیری سازه امری اجتناب ناپذیر می‏باشد. به این معنی که سازه باید قادر به تحمل تغییر شکلها بدون شکست اعضا باشد. لنگرهای خمشی زیاد باعث تسلیم آرماتورها یا کمانش آنها می‏شود. همچنین تنشهای فشاری زیاد باعث خرد شدن بتن می‏گردد و اگر محصور شدگی بتن کافی نباشد بتن خرد شده و خراب می‏شود. همه این موارد باعث تشکیل مفصل پلاستیک شده و اگر تعداد آنها از حد معینی فراتر رود باعث ناپایداری سازه و فرو ریختن آن می‏شود.<br />تأثیر شرایط محیطی مخرب :<br />برای سالهای متمادی فولاد به عنوان مسلح کننده بتن مورد استفاده قرار گرفته است. اما طراحان همیشه با مسأله خوردگی آن روبرو بوده اند. این مسأله مخصوصاً در مورد سازه های دریایی، ساحلی، پایه پلها که شرایط محیط خوردگی را دارد بیشتر مورد توجه است.<br />&nbsp;آسیب دیدگی سازه ها ناشی از حوادث ضربه، آتش سوزی، باد و زلزله ..<br />در این شرایط سازه نیازمند به بررسی مجدد می باشد و در صورت نیاز احتیاج به تعمیر و ترمیم برای رسیدن به حالت اولیه خواهد داشت.</p><p></p> Wed, 7 Jul 2010 22:35:18 GMT مصطفی طالبی http://www.civilex.ir/1389/04/16/post-115/ http://www.civilex.ir/1389/04/16/post-114/ <p>سازه هایی اجری معمولا در برابر زلزله دارای ضعف های عمده ای میباشند . شناخت این ضعف ها مقدمه ای برای انتخاب روشی مناسب برای مقاوم سازی انها می باشد . مودهای شکست سازه های اجری را میتوان به دو گروه عمده شکست&nbsp; درون صفحه ای و بیرون صفحه ای تقسیم نمود &nbsp;. هر دو شکست در تمامی زلزله ها به چشم میخورد ، اما شکست برون صفحه ای بیشتر به چشم می خورد اما شکست برون صفه ای بیشتر شایع تر می باشد همچنین میان قاب های اجری به عنوان دیواره های درونی و بیرونی در ساختمانهای بتنی و فولادی مشاهده می شود از انجا که میانقابهای به عنوان اعضای جدا کننده در نظر گرفته می شود معمولا مورد توجه مهندسان سازه قرلار نمی گیرد . در این مقاله مود های شکست ساز های آجری مورد برسی قرار گیرد .&nbsp;<br />&nbsp;نکته مهم!:<br /><font class="Apple-style-span" color="#FF00FF">(بدلیل حجم بالای عکسهای این مقاله در صورت درخواست ایمیل خواهد شد.)</font></p> <p class=" " style="text-align: right; unicode-bidi: embed; direction: rtl; " dir="rtl">قبل از استفاده از مصالح ساختمانی جدید نظیر بتن مسلح و فولادی، مصالح بنایی&nbsp; به عنوان عمده ترین&nbsp; مصالح برای ساختمانها رواج داشته است . البته هنوز هم این نوع ساخت و ساز به دلیل سهولت و اقتصادی بودن حتی در مناطق زلزله خیز مورد استفاده قرار می گیرد . با دقت در خرابی های ایجاد شده در زلزله های گذشته می توان دریافت که اغلب سازه های مصالح بنائی خسارت قابل ملاحظه هی دیده اند . مقاومت و شکل پذیری اندک، وزن زیاد و تنزل شدید مقاومت تحت بار های لرزه ای از جمله دلایل شکست سازه های اجری می باشد . با توجه به انکه تعداد زیادی از ساختمان ها ی مسکونی در کشورمان با استفاده از مصالح بنایی ساخته شده است ، برسی اسیب پذیری این نوع سازه تحت اثر زلزله دارای اهمیت خواصی میباشد .همچنین اغلب سازه های که دارای اهمیت تاریخی می باشندبا استفاده از مصالح بنایی ساخته شده اند . این نوع سازه ها معمولا در برابر زلزله دارای ضعف های عمده ای می باشند . شناخت این ضعف ها مقدمه ای برای انتخاب روشی مناسب برای مقامم سازی انها می باشد . در این مقاله مود های شکست سازه های اجری&nbsp; برسی می گردد.<br />1-&nbsp;&nbsp;&nbsp; مودهای شکست دیوار اجری<br />مودهای شکست یک دیوار اجری مجزا به دو گروه عمده شکست درون صفحه ای و بیرون صفه ای تقسیم می شود در حالت شکست درون صفه ای معمولا یکی از مود های زیر رخ می دهد.<br />2-1- شکست برشی<br />&nbsp;در صورتی که دیوار تحت بار قائم زیاد و نسبت ارتفاع به طول دیوار کمتر از واحد باشد ، مطابق شکل ( 1-الف ) مود شکست برشی رخ می دهد .همچنین اگر نسبت ارتفاع به طول بزرکتر از واحد باشد (تقریبا 2 برابر)&nbsp; و مقذار بار قائم زیاد باشد ، باز هم امکان شکست برشی وجود دارد .<br />&nbsp;2-2 – شکست برشی –لغزشی&nbsp;<br />در صورتی که مقاومت برشی دیوار&nbsp; ، اندک بوده و بار&nbsp; جانبی با بار قائم ، بزرگ است شکست برشی – لغزشی رخ خواهد داد . در این حالت معمولا نسبت ارتفاع&nbsp; به طول دیوار کمتر از 1/5 به 1 در حدود 1 به 1 می باشد . شکل ( 1-ب ) شکست خمشی رخ می دهد . اگر بار قائم اندک باشد در صورت کم بودن مقاومت برشی نی شکست خمشی اتفاق می افتد&nbsp; .<br />شکل 1 : مود های شکست درون صفحهای دیوار آجری ، (الف ) : شکست برشی ، (ب) : شکست برشی – لغزشی ، (ج) شکست خمشی.<br />&nbsp;در حالت شکست برون صفحه ای&nbsp; معمولا یکی از مود های زیر رخ می دهد :<br />2-3-1 – شکست خمشی در راستای قائم<br />&nbsp;اگر تنش کششی منجر به شکست ، موازی درزهای افقی اجر ها باشد ، مطابق ( 2-الف )، ترک قائم در ارتفاع دیوار به وجود می اید . این شکست معمولا هنگامی رخ می دهد که طول دیوار بزرگ باشد.<br />2-3-2- اگر تنش کششی منجر به شکست ، عمود بر درزها افقی اجر ها باشد، مطا بق ( 2-ب) ترک افقی در میانه دیوار به&nbsp; وجود می اید . این شکست معمولا هنگامی رخ می دهد که ارتفاع دیوار بزرک باشد .<br />شکل 2: مودهای شکست برون صفحه ای دیوار اجری ، (الف) : شکست خمشی دیوار قائم ، (ب) : شکست خمشی در راستای افقی<br />2-&nbsp;&nbsp;&nbsp; مود های شکست میانقاب<br />مود های&nbsp; شکست دیوار آجری قرار گرفته داخل یک قاب (میانقاب ) نیز به دو گروه عمده شکست درون صفحه ای و شکست برون صفحه ای تقسیم می شود . در حالت شکست درون صفحه ای معمولا یکی از مود های زیر رخ میدهد [1].<br />&nbsp;3-1- لهیدگی گوشه ها : این مود معمولا هنگکامی رخ می دهد که میانقاب از بلوک های اجری ضعیف تشکیل&nbsp; شده&nbsp; و قاب دارای اعضای قوی و اتصالات ضعیف باشد .در شکل (3-الف) این مود شکست نشان داده شده است .<br />3-2- شکست برشی- لغزشی<br />&nbsp;اگر ملات مورد استفاده در دیوار چینی ، ملات ضعیف بوده و قلب نسبتا قوی باشد در شکل (3-الف) شکست برشی در محل درز افقی بین اجر ها اتفاق می افتد .<br />&nbsp;3-3 فشار قطری :<br />در صورتی که دیوار میانقاب ،لاغر باشد بخش مر کزی میانقاب به علت کمانش برون صفحه ای دچار لهیدگی می گردد در شکل (3- ج) وضعت خرابی مربوطه مشاهده می شود.<br />3-4-ترک قطری<br />&nbsp;اگر مقاومت میانقاب زیاد بوده و قاب در مقایسه با ان ضعیف باشد ، و یا اتصالات قاب ضعیف باشد انگاه مطابق شکل ( 3-د) ترک قطری در میانقاب بوجود می آید.<br />3-5-شکست قاب<br />در صورتی که مقاومت میانقاب در مقایسه با قاب زیاد بوده و قاب دارای اتصالات ضعیفی باشد ، مطابق شکل (3-ه) در اعضای قاب و یا در محل اتصالات ، مفصل پلاستیک تشکیل می گردد.<br />شکل 3 : مود های شکست درون صقه ای میانقاب (الف) :لهیدگی گوشه ها ،(ب) : شکست برشی – لغزشی ،( ج) : فشار قطری ، ( د) ترک قطری ، (ه) : شکست قاب<br />در حالت شکست برون صفحه ای معمولا میانقاب مطابق یکی از اشکال ( 4- الف ) و یا ( 4-ب) به سمت بیرون میانقاب به تیر فوقانی قاب متصل نباشد ، و شکل ( 4-ب ) متناظر با حالتی است که یوار دارای انسجام مناسبی با تیر بالای قاب می باشد &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;<br />شکل 4 : مودهای شکست برون صفحه ای میانقاب<br />(الف) : ترک افقی در میانه دیوار ، (ب) : شکست دراثر عدم انسجام دیوار به بالای قاب<br />&nbsp;<br />4- مودهای شکست سازه<br />حالت های مختلف شکست های درون صفحه ای و برون صفحه ای برای دیوار اجری غیر مسلح در یک ساختمان در اشکال (5) تا (16) نشان داده شئخ ات (2و3) در شکل (5) واژگونی و شکست خارج ازصفحه یک دیوار مشاهده می شود . در شکل های (6) و (7) واژگونی یک دیوار که به همراه شکست درون صفحه ای یک یا دو دیوار عمود بر آن رخ داده ، دیده می شود . شکل (8) نشان دهنده شکست گوشه به علت ترکیب شکت های برشی و خمشی می باشد . واژگونی و شکست جزئی از دیوار در شکل (99 ارائه شده است . همچنین در شکل (10) شکست خارج از صفحه یک بخش نواری قائم نشان داده شده است . شکست خمشی برون صفحه به علت ایجاد ترک افقی و ایجاد یک قوس افقی به علت ترک قائم ناشی از خمش دیده می شود . در شکل (13) شکست درون صفحه ای ناشی از برش ارائه شده است . همچنین شکست یک دیوار دارای عدم انسجام کافی و شکست کتیبه ساختمان در اشکال (14) و (15) نشان داده شده است . شکل (16) نیز نشان دهنده شکمست خارج از صفحه سقف می باشد .</p> Wed, 7 Jul 2010 22:32:00 GMT مصطفی طالبی http://www.civilex.ir/1389/04/16/post-114/ http://www.civilex.ir/1389/04/01/post-113/ <p></p><p dir="rtl" align="justify" style="text-align: right; "><span class="Apple-style-span" style="font-size: small; "><strong>سد سازی تا قبل از هخامنشیان&nbsp;</strong><br />سد سازی یا بند سازی از فعالیت های مهندسی به شمار می رود که شرایط تاریخی و جغرافیایی خاص مناطق در پیدایش ،‌شکل گیری و گسترش آن سهم به سزایی دارند. در گذشته و در هر منطقه خاص جغرافیایی بنابر ضرورت یا نیاز ساکنین آن جا نسبت به ایجاد سد،‌بند یا آبگیر اقدام می کرده اند تا نیازهای خود در زمینه آبیاری و آبرسانی را مرتفع سازند. در مناطقی نیز به خاطر پایین بودن سطح آب‌های رودخانه ها یا نیاز جهت تغییر مسیر رود ، سد سازی انجام می گرفته تا بتوانند سطح آب را بالا آورده و برای نیازهای کشاورزی و عمرانی از آن استفاده کنند.<br />در ایران نیز به جهت کمبود آب،‌شرایط اقلیمی خاص و نیازهای روزمره آب ماده ای بسیار ارزشمند محسوب می شده که این امر را علاوه بر بندسازی ، سد سازی و آثار به جا مانده می توان در فرهنگ ایرانی و ارزشی که برای آب قایل می شدند و حافظه تاریخی مردم ایران به وضوح مشاهده و مطالعه کرد.&nbsp;<br />در سرزمین های ایران و مصر که از قدیم در معرض سیلاب و طغیان رودخانه ها قرار داشتند‌،ساخت بندهای متفاوت در طول مسیر رودخانه ها و یا مناطق سیل خیز به جلوگیری از خسارات این گونه طغیان ها کمک فراوانی می کرد.&nbsp;<br />تاریخ سد سازی در ایران‌،مصر و بین النهرین ( میان رودان) قدمتی بسیار طولانی دارد و هنوز هم می توان نشانه هایی از آنها را در این سرزمین ها یافت. به طور کلی سدسازی و نیز لایروبی و مرمت آنها از دیر باز در ایران دیگر سرزمین ها ،‌مانند سایر کارهای عام المنفعه و پروژه های بزرگ معمولا به دست حکومت ها و پادشاهانی که به امور آبادانی و آبادی علاقه بیشتری داشتند انجام می گرفته است و در این میان رونق اقتصادی و پیشرفت آبادی ها و شهرهای مرتبط با سیستم های آبیاری و آبرسانی نیز بستگی بسیار زیادی با مقوله سد و سد سازی و اهمیت حکمرانان به این مسایل داشته است.<br /><strong>سد سازی از دوره هخامنشیان تا قبل از اسلام&nbsp;</strong><br />پادشاهان هخامنشی به واسطه نیاز جغرافیایی کشور ایران و علاقه ای که در گسترش و آبادانی سرزمین تحت فرمانروایی از خود نشان می دادند و در زمان امپراتوری خود سدها و بندهای زیادی در بخش های جنوب غربی و جنوبی ایران ساختند. بسیاری از سیستم های آبرسانی و آبیاری که تا سال های متمادی نیز در ایران از آنها استفاده شد مرهون تلاش مهندسان و صنعتگران ایرانی است که در زمان های بسیار دور تلاش نمودند تا نیازها و کمبودها را در زمینه های عمرانی و آبادی بر طرف نمایند و آثار و شواهد آن را نیز می توان در نقاط مختلف ایران درک نمود. علاوه بر آن بسیاری از آثار به جا مانده از این دوران ها در سرزمین های تابعه حکومت های ایران باستان نیز قابل مشاهده است.&nbsp;<br />یکی از رودخانه هایی که از قدیم به رودخانه اروند می پیوسته است «‌دیاله » بوده است که بنا به دستور کوروش بزرگ سدی برای آبیاری ،‌از خاک و چوب بر روی این رودخانه بسته شده بود که شبکه کانال های آبرسانی را تغذیه می کرد. همچنین در زمان هخامنشیان اولین کوشش ها جهت سد سازی بر روی اروند و فرات به عمل آمد. از مشخصات این رودخانه ها آن بود که سطح فرات بالاتر از دجله قرار داشت و نیز در زمان حکومت بابلیان بر بین النهرین تمایل رود فرات نسبت به شرق بیشتر از امروز بوده و این رود تنها دارای یک مجرا بوده است. انشعاب فرات به دو مجرا بین سال های 600 ق.م تا 100 ق. م اتفاق افتاده است . چنان که پیداست هخامنشیان سدهایی بر روی رودخانه های فرات و اروند ساختند و گام هایی دیگر در گسترش شبکه کانال های آبیاری برداشتند. بدون شک هنگامی که اسکندر مقدونی در حدود سال 400 ق. م به آنجا ها رسید آن سدها ساخته شده و برپا بوده اند. استرابو جغرافی دان سده اول میلادی یونان خبر از ویرانی آنها به دست اسکندر مقدونی می دهد. ولی واقعیت این که اسکندر این سدها را ویران کرده باشد کاملا معلوم نیست چون برخی نیز گفته اند که اسکندر آنها را خراب نکرده است و حتی به حفر کانال ها و نظارت بر این سدها به طور مرتب مشغول بوده است. به هر حال آنچه مسلم است آبیاری با بهره وری از بند سازی در فرات و اروند پیرامون سده چهارم پیش از میلاد کاملا روا بوده است و این سیستم های سد بندی و آبیاری بعدها در زمان ساسانیان به حد بالای گسترش خود رسید.&nbsp;</span></p><p></p> <p></p><p dir="rtl" align="justify" style="text-align: right; margin-top: 0px; margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; padding-top: 0px; padding-right: 0px; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; ">علاوه بر بندها و آبگیرهایی که در زمان هخامنشیان بر روی رودخانه های اروند و فرات ساخته شد،‌در آن زمان بر روی رودخانه «‌کر »&nbsp;kur&nbsp;در فارس نیز بندهایی برای آبیاری زمین های پیرامون تخت جمشید ایجاد شد. با این که آثاری از تمامی سدهای ساخته شده در زمان هخامنشی ها در دست نیست، ولی برخی از بندها که تا به امروز بر روی آن رودخانه بر جای مانده اند دارای پایه های هخامنشی هستند. از جمله این سدها « بند ناصری » است که در 48 کیلومتری شمال غربی تخت جمشید واقع شده است.&nbsp;<br /><br />ابن بلخی (سده پنجم‌) سد ناصری را چنین توصیف می کند:« در این قسمت رودخانه در زمان های قدیم سدی ساخته شده بود که آب کافی را برای آبیاری زمین ها تأمین می کرده است ،‌اما در روزگاران هرج مرج که اعراب به سرزمین ایران تاختند این سد رو به خرابی نهاد و در تمام حوزه های رامجرا ( را مجرد‌) دیگر کشاورزی انجام نشد. ..»&nbsp;<br />سد دیگر بند فیض آباد نام دارد که در حدود 48 کیلومتری شمال تخت جمشید قرار گرفته است چنان که گفته شده است یکی از سه بندی که بر روی رود کر ساخته شده بوده 25 متر درازا و 25 متر بلندا داشته است.&nbsp;<br />در نزدیکی شهرک «‌کوار » در جنوب شیراز سد هخامنشی دیگری به نام «بند بهمن» بر روی رودخانه « مند» بنا شده است. طول بند در حدود 100 متر و بلندای آن حدود 25 متر می باشد . بخش عمده ای از این سد تا کنون از گل و لای پر شده است.&nbsp;<br />در زمان ساسانیان و هنگام حکومت شاپور اول ، ارتش شکست خورده والرین رومی که مرکب از 70000 هفتاد هزار نفر می شد به اسارت ایرانیان درآمد، شاپور از این اسیران برای ساختن ساختمان هایی در ایران استفاده کرد. یکی از این ساختمان ها «‌سد شادروان شوشتر» بر روی رودخانه کارون به شمار می آید . شوشتر که در کناره شرقی کارون بر روی ساحل سنگی ساخته شده از زمان ساسانیان یکی از شهرهای مهم بود. از زمان ایلامیان و دوران اولیه سلسله ساسانی برای بالا بردن سطح آب در کارون تا به سطح شهر شوشتر سدی بر روی این رود زده بودند.&nbsp;<br />ابن حوقل در صورة الارض راجع به شادروان شوشتر می نویسد:&nbsp;<br />« سرزمین خوزستان در محلی مستوی و هموار قرار گرفته است و دارای آب های جاری است . بزرگترین رودهای آن شوشتر است که شاپور شادروان (سد معروف) را در دروازه شوشتر بر آن ساخت تا آب آن بالا آمد و به ثمر رسید چه شوشتر در زمین مرتفعی قرار دارد.»&nbsp;<br />چنانکه پیداست سد اولیه بر روی کارون از لحاظ بالابردن سطح‌ آب چندان رضایت بخش نبود پس ایران رومی را برای رفع نقایص به کار گماشتند . احتمالا علاوه بر نیروی کارگری چندین مهندس نیز در سپاه روم بوده اند. گام نخست ،‌ایجاد رودخانه ای انحرافی « گرگر» بوده که در هنگام ساختن سد آب کارون را هدایت می کرده است. این سد که پس از تعمیرهای پشت سر هم تا کنون به جا مانده است «‌بند میزان » نام دارد. سد دارای سرریزهایی است که در هنگام بالا آمدن آب اضافی آن را تخلیه می کرده است. پهنای این سد بین 10 تا 12متر است . ساختن این سد از سه تا هفت سال طول کشید و هنگامی که ساختمان آن پایان یافت . ورودی رود گرگر با بند دیگری بسته شد که امروزه « بندقیصر » نامیده می شود . این سد نیز که تا کنون به جا مانده از تکه های بزرگ سنگی که با بست های آهنی به یکدیگر محکم شده اند ساخته شده است. برای کنترل آب رودگرگر شش سرریز در آن سد ساخته شده بوده است . کانال گرگر پس از گذشتن نزدیک به 30 کیلومتر به سوی جنوب دوباره به کارون می پیوندد . نشانه های موجود چنین می گوید که برای آبیاری نهرهای دیگر نیز بر روی این کانال زده شده بوده است.<br />به نظر می رسد که این نخستین بار در تاریخ سد سازی است که برای ساختن سدی بر روی رودخانه ای‌، برای آن کانال انحرافی ساخته اند و به ویژه از دیدگاه مهندسی با توجه به مقدار آب کارون این خود پروژه با اهمیتی به شمار می رفته است. از کتاب تحفة العالم درباره ساختمان سد شادروان چنین آمده است:&nbsp;<br />«... ذوالاکتاف بعد از قلع و قمع اعراب به جنگ قیصر کمر بسته او را مغلوب و اسیر کرد و به ایران قصد داشت و پس از مؤاخذه و مصادره به او فرمود که اگر نجات خود را می خواهی ممالکی را که از قلمرو من خراب کرده ای بساز و چون شاپور را به عمارت و آبادی شوشتر رغبتی بوفور بود. قیصر التزام نمود که ابتدا شادروان شوشتر را بسازد و چنان کند که در حوالی شهر زرع مایی توانند کرد .قیصر چون بر جان خود ایمن گشت ... بفرمود تا مهندسین با فرهنگ ار روم ... و مهندسان بعد از آنکه ترازوی آب را بر‌آورد نمودند دیدند که به سبب بسیاری رودخانه و شدت جریان آب ساختن شادروان محال و زمین رودخانه را سنگ بست نمودن که دیگر باره عمیق نشود ممکن نیست مگر آن که آب را اولا به طرف دیگر جاری نمایند تا آب از رودخانه منقطع گردد بعد از ساختن زمین رودخانه شادروان باز آب را به این طرف سردهند و آن رخنه را ببندند...»&nbsp;<br />در شاهنامه فردوسی اشاره به این موضوع شده که سازنده و مهندس شادروان شوشتر شخصی به نام « برانوش » بوده است. ساختمان سد شادروان در زمان شاپور ساسانی در 280 میلادی پس از سه سال عملیات ساختمانی به اتمام رسید. در ساختمان این سد برای پیوند و پا برجایی سنگ های گرانیت به کار برده اند.&nbsp;<br />بنا به شرح کتاب مجالس المومنین نوشته طبری عمود های آهنین که در سرب قرار داشته نیز در آنجا به کار رفته بوده است.&nbsp;<br />یکی از بندهای دیگری که پس از سد شوشتر ساخته شد سد اهواز بوده است که نشانه های آن هنوز هم به چشم می خورد .درازای این سد بیش از 1000 هزار متر بوده و احتمالا 8 متر ضخامت(پهنا)‌داشته است . مقدسی جغرافی دان اسلامی سده سوم هجری درباره سد اهواز چنین می گوید :« میان این دو بخش { اهواز را } پل «‌هندوان » که با آجر ساخته شده پیوند می دهد... روی این نهر {مسرقان } دولاب‌‌های بسیار است که فشار آب آنها را می گرداند و «‌ناعور »‌خوانده می شوند.<br />سپس آب در کاریزها که در بالا نهاده شده می آید ... بستر رودخانه نیز از پشت جزیره ای به اندازه یک صد درس به یک شادروان که (دیواره ای )از سنگ ساخته شده بر می خورد و بازگشته (و دریاچه می شود با فواره های شگفت انگیز ) و به سد جویبار می افتد که به آبادی‌ها می رود و کشتزارها را سیراب می کند. ایشان می گویند:‌اگر شادروان نبود اهواز آباد نبود چه در آن هنگام از آب‌هایش بهره برداری نمی شد. شادروان درهایی دارد که هنگام افزایش آب آنها را باز می کنند ... صدای آب سرریز شده از شادروان در بیشتر سال آدمی را از خواب باز می دارد.»<br />بند دیگری که در سده چهارم پس از میلاد توسط شاپور دوم (و یا احتمالا بازمانده‌اش اردشیر دوم ) ساخته شده سد پل گونه دزفول است که بر روی رودخانه کوفه زده شده و در محل پی پل قرار گرفته بوده است. از زمان ساسانیان نام سد دیگری به نام « بند قیر »‌بر روی رودخانه کارون در محل پیوستن دو رود آب گرگر و آب دز به کارون بر جای مانده که پس از سدهای شوشتر و اهواز از مهم ترین سدهای روی کارون به شمار می آمده است.چنان که پیداست نام این سد نماینده کاربرد « قیر » برای آب بندی آن به منظور افزایش پا بر جایی و سختی و استحکام سد بوده است.&nbsp;<br />پادشاهان و مهندسان ساسانی افزون بر ساختن سد بر روی کارون و کرخه در سرزمین عراق امروزی نیز به ساختن سدهایی به ویژه در کرانه شرقی اروند بین سامره و کوت مبادرت کردند . ساسانیان سیستم آبیاری رودخانه دیاله را گسترش دادند و در پدید آوردن نهرها تا آنجا پیش رفتند که نیاز به مقدار آبی بیشتر از آنچه که دیاله می توانست بدهد پیش آمد. این گره به کمک رودخانه اروند گشوده شد ، بدین معنی که ابتدا آب آن را با ابزارهای بالا بردن آب و سپس با کانال های عظیم بالا می بردند و آن را بدینوسیله به رود دیاله سوار می کردند . گسترش شبکه آبیاری در جنوب ایران و بین النهرین در زمان خسرو اول پادشاه ساسانی (579 ـ 531 م) به درجه بالای خود رسید . یکی از نمونه های این گسترش کانال نهروان بوده است که از پشت سد بر روی اروند نزدیک محلی به نام دور ( (Dur&nbsp;تغذیه می شده است . این کانال بعدها در زمان خلفای عباسی تعمیر شد . کانال نهروان در محل باکوبه (واقع در پنجاه و سه کیلومتری شمال شرقی بغداد و حدود 110 کیلومتری پایین دست سد) به رودخانه دیاله می رسید.10 نکته جالب توجه آن است که کانال نهروان و رودخانه دیاله در یک سطح و بدون هیچگونه کنترل مجازی به یکدیگر می رسیدند و این نشان دهنده آن است که مهندسان ساسانی می توانسته اند جای سد را طوری برگزینند که این جریان و ارتباط طبیعی با دقت انجام گیرد. و این خود نمایشگر تبحر آنان در پیاده کردن نقشه و نقشه برداری ساختمان ها و تأسیسات بوده است. در حدود سی و شش کیلومتری جنوب باکوبه سدی به نام سد بلادی برای کنترل جریان آب در دیاله ساخته شده بود که آب دیاله را به داخل کانال کوتاهی (که در زیر بغداد و بالای تیسفون به اروند می‌ریخت )‌کنترل می کرد.&nbsp;<br />افزودن بر سدها و پل هایی که شرح آنها آمد از باستان در سرزمین خوزستان بندها، پل ها و سدهای دیگر نیز ساخته شده بوده است که به آبیاری زمین های پیرامون کمک فراوان می کرده اند برخی از این سدها عبارت بودند از : 11&nbsp;<br />ـ سد قلعه رستم ، در 33 کیلومتری شمال شوشتر بر روی کارون که دارای سه دهنه بزرگ از بالا به پایین بوده است. نهری را که از این سه سد آب می گرفته نهر « جوی بند » و یا « دیم چه » می گفته اند . درازای این نهر آبیاری 18 کیلومتر بوده است. ـ<br />ـ سد شعیبیه : که در 24 کیلومتری جنوب غربی شوشتر و بر روی رودخانه دز ساخته شده بوده است.&nbsp;<br />ـ سد کارون : که در 8 کیلومتری شمال اهواز قرار داشته است.<br />-سد عجیرب :که در 36 کیلومتری شوشتر روی رودی با همان نام احداث شده است.&nbsp;<br /><br />ـ سد کرخه : این سد در 15 کیلومتری شمال حمیدیه واقع بوده و پیش تر به آن سد نهر هاشم می گفته اند.&nbsp;<br />ـ سد ابوالعباس : در 18 کیلومتری رامهرمز واقع است و از سه دهانه تشکیل می شده است.&nbsp;<br />ـ سد ابوالفارس : در جنوب شرقی رامهرمز.&nbsp;<br />ـ سد جراحی : در 29 کیلومتری جنوب رامهرمز.&nbsp;<br />یکی دیگر از آثار تاریخی دوران ساسانی دژ باستانی ایزد خواست و آثار تاریخی مربوط به آن است. این آثار که در راه اصفهان به شیراز در 41 کیلومتری جنوب اصفهان واقع شده شامل قلعه ،‌آتشگاه ، پل ،‌کاروانسرا و سد نزدیک آن است . سد ایزد خواست (یزد خواست‌) در ده کیلومتری جنوب دهکده یزد خواست قرار گرفته و درازایش 65 متر و پهنای آن نزدیک 6 متر است . از ویژگی های این بند که تنها بخشی از آن برجای مانده است ،‌آن است که این سد از نوع قوسی بوده است . 12 سد یزد خواست که می توان آن را نخستین بند قوسی جهان دانست از بناهای دوره ساسانی است . مصالح ساختمانی سد شامل سنگ لاشه و ملات گچ و ساروج و نمای آن از سنگ تراشیده با اندود ساروج است . چنان که پیداست این بند برای جمع کردن آب های بهاری و جلوگیری از جریان سیل در منطقه ایزد خواست ساخته شده بوده است.&nbsp;<br />سد سکندر: درباره دیواره یا سدی که در تاریخ به نام سد سکندر موسوم گشته نوشته ها و اخبار متعددی ذکر شده است . عده ای معتقدند اسکندر مقدونی در لشگر کشی های خود به شرق در منطقه ماوراء النهر بنا به درخواست مردم منطقه که مرتبا در معرض تهاجم قومی به نام یأجوج و مأجوج بوده اند. این سد را رد دهانه دره ای بنا می کند تا جلوی مهاجمان گرفته شود. البته در انتساب بنای مذکور به اسکندر جای شک فراوان وجود دارد و می تواند مانند بسیاری از داستان های تخیلی و ساختگی مربوط به اسکندر مطرود تلقی شود. اسکندر مهاجم با تهاجم سریع خود و مدت کمی که در اختیار داشته و مرتبا در حال حمله و لشکر کشی بوده ، بعید است که چنین کار عظیمی را انجام داده باشد.&nbsp;<br /><br />بلعمی در ترجمه خود از تاریخ طبری اوایل سده سوم هجری و به نقل از روایت قرآن13کریم ساختن سد یأجوج و مأجوج را به شخصی به نام اسکندر ذوالقرنین منتسب می داند بر طبق آن مردم ‌از اسکندر می خواهند برایشان سدی بسازد که میان آنها و اقوام مهاجم حایل باشد.&nbsp;<br />ابوریحان بیرونی که می خواسته بداند که محل سد سکندر در کجا بوده است در مورد شخصیت ذوالقرنین چنین نظر می دهد که وی یکی از امیران حمیدی بوده است. مقدسی نیز در احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم (صفحات 533 تا 538 ) با شرحی مشابه ابوریحان می نویسد که دیواره سد پنجاه ذراع کلفتی و بلندی داشته و با خشت های آهنین در مس پوشانده شده بوده است. از این نوع روایت و روایات نظیر آن می توان احتمال داد که سد موسوم به سد اسکندر نوعی دیواری دفاعی بوده است. علاوه بر سد سکندر در نوشته های تاریخی از دیواره های دفاعی دیگری نیز که همگی در منطقه مازندران (طبرستان) ایجاد شده بودند نام برده شده است. این سد ها یا دیوارها به نام های سد تمیشه ،‌سد دربند ،‌سد انوشیروان ،‌سد مرو و باب الابواب شهرت یافته اند و احتمال دارد که سد سکندر یکی از این پنج دیوار ،‌بوده باشد . روایاتی که ذکر شد همگی از وجود دیواره های دفاعی متعدد در ناحیه شمال خراسان و کناره دریای خزر حکایت می کند . برخی از این حفاظ ها به صورت سد یا بندی در دره ای بوده و برخی دیگر نیز به شکل دیواری طویل ازسدی تا سدی دیگر کشیده شده بوده است . سدها و دیواره های دفاعی در شمال خراسان برای حفاظت شهرهای آن سامان از هجوم اقوام وحشی ایجاد شده بوده است. این ناحیه از ایالت های مهم ایران در عصر هخامنشی به شمار می آمده است و آن طور که از تاریخ بر می آید کشور ایران از زمان کوروش هخامنشی در این ناحیه همواره در معرض هجوم قبایل وحشی قرار داشته است با توجه به این که برخی ذوالقرنین را همان کوروش شاه هخامنشی دانسته اند بعید نیست که در آن عصر اقداماتی در دفاع از این منطقه با ایجاد سدها و دیوارهای حایل انجام گرفته باشد. اقدامات دفاعی احتمالا از دوره هخامنشیان آغاز شد،‌در عصر اشکانیان هم بنا بر شواهد موجود مانند دیوار دفاعی گرگان و تطابق نظریات باستان شناسی قوت یافت و در دوره ساسانیان نیز تأسیسات مزبور بازسازی شده و مواضعی نیز بدان افزوده گشته است و نیز به احتمال نزدیک به یقین می توان گفت که اسکندر مقدونی چیزی در آن ناحیه نساخته است !‌نه سبک ساختمانی و نه آثار باقیمانده ‌،‌هیچ یک حکایت از چنان اقدامی نمی کند و به طور حتم اسکندر در گذار از سرزمینی بیگانه و در مدتی کوتاه نه انگیزه و نه توان انجام چنان کاری را داشته است . ضمن این که بعید به نظر می رسد که مردم ایران که اسکندر در برابر آنها حکم یک مهاجم و اشغالگر را داشت از یک بیگانه چنین درخواستی کنند و او نیز پاسخ دهد. انتساب نام اسکندر به این بناها و دیگر آثار را باید انگاره ای نادرست دانست که به ذهن عوام راه یافته و در برخی نوشته ها نیز مغرضانه و یا نا آگاهانه ظاهر شده است.<br /><br />نویسنده:&nbsp;مهران حسن زاده (www.soil-water.com)</p><p></p> Tue, 22 Jun 2010 13:48:37 GMT سینا حسینی فرد http://www.civilex.ir/1389/04/01/post-113/ http://www.civilex.ir/1389/02/15/post-112/ <p>فایل اکسل برای طراحی خودکار بست ناودانی</p><p>فقط فعال کردن ماکروها در اکسل یادتون نره.</p><p><br /></p><p><a href="http://s1.picofile.com/civilex/Documents/%D8%A8%D8%B3%D8%AA%20%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%8A.xls.html" target="_blank" title="بست ناودانی">دریافت فایل</a></p> Wed, 5 May 2010 22:38:13 GMT سینا حسینی فرد http://www.civilex.ir/1389/02/15/post-112/ http://www.civilex.ir/1389/02/14/post-111/ <p><p class=" " dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed; ">مهندسی عمران در جهان،به شکل فعلی، به عنوان حرفه‌ای که ترکیبی است از مباحث نظری و محاسباتی و مجموعه‌ای از تجارب فنی، قدمتی در حدود دویست سال دارد و از میان شاخه‌های مختلف مهندسی عمران، شاخه‌ای که بیش از همه دستخوش تغییرات شده و تغییراتش سریع بوده، مهندسی زلزله است.<br />بشر از سالهای 1900 تا 1970 زلزله را حرکتی می دانسته که در پی‌ساختمان ایجاد نیرو می‌کند و ساختمان باید طوری طراحی شود که بتواند این نیرو را تحمل کند. تقریباً&nbsp; 50سال از این 70 سال بشر در نوعی دوران باور فلسفی به سر برد. یعنی برایش از نظر فلسفی روشن&nbsp; بود که زلزله این است و نیروی زلزله باید این باشد ولی این باور هنوز تبدیل به دانش نشده بود.<br /></p></p> <p><p class=" " dir="RTL" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed; ">در فاصله سالهای 1960 تا 1970، مجموعه ای از شتابنگارها ساخته شد که برای اولین‌بار شتاب زلزله را اندازه گرفتند و این امر انگیزه‌ای شد برای آنکه با داشتن شتاب، معادله حرکت حل شود. آقای‌هاوزنر این معادله را حل کرد و بر اساس آن سعی کرد طیف زلزله‌ها را اندازه‌گیری و محاسبه نماید. همزمانی رشد کامپیوتر در سالهای 1960 تا 1970، با ساخته شدن شتابنگار‌های فوق الذکر، وضیعتی را بوجود آورد که دانشمندان با تشکیل طیف زلزله و تعاریف جرم و میرایی و سختی ساختمان بتوانند معادله حرکت را حل کند.<br />در واقع طیف شتاب به ما می گوید که بالای ساختمان،یعنی قسمتی از ساختمان که می‌خواهد پاسخ دهد، چه شتابی ایجاد می‌شود. به این تر تیب برای ساختمانها با تناوبهای مختلف و تحت یک زلزله مشخص، شتابی سنجیده شد و تحت عنوان ((پاسخ طیف))مورد استناد قرار گرفت. با نگاهی دقیق تر روشن شد که اعداد به دست آمده برای شتاب، حول و حوش 2g&nbsp;&nbsp; , 1/5g&nbsp; , 1g است و این به معنای آن بود که در هر زلزله – مثلاً زلزله مونتنگرو –نیروی که به ساختمان وارد می‌شود، چیزی بین نصف تا دو برابر وزن آن ساختمان است. این در حالی است که اولین مقداری که برای نیروی زلزله در سال 1908 و توسط ایتالیایی ها در نظر گرفته شده بود، چیزی در حدود 10 درصد وزن ساختمان بود و در این دوران اول مهندسی زلزله، همه ساختمانها بر اساس نیروی معادل 10 درصد وزن طراحی می‌‌شدند.<br />در مواجهه با این آگاهی که بشر برای بیش از 60-70 سال ساختمان‌هایی ساخته&nbsp; با مقاومت تقریباً یک دهم وزن ساختمان در برابر نیروی افقی و تحقیقات نشان داده که این نیرو بسیار بزرگتر است، دو اتفاق رخ داد : در یک دوره‌ی تلاش های آ‎شتی جوینه، تلاش شد که با پیدا کردن راه‌هایی، کار پیشینیان توجیه شود و بر آن صحه گذاشته شود. در این دوره که تا حدود سال 1995 طول کشید، سعی شد موضوع به این نحو توجیه شود که وقتی یک نیروی بزرگ Re&nbsp;&nbsp; در قیاس با وزن سازه به آن وارد می شود، قطعاً سازه چاره ندارد جز آن که در آن بار گذاری و زلزله‌ی خاص تسلیم بشود و بنابر این در محدوده غیر ارتجاعی، شروع به جابه جا شدن بکند. با این استدلال و با تقسیم حد اکثر جا به جای خمیری به جا بجایی تسلیم سازه،ضریب نرمی و شکل پذیری تعریف و گفته شد : درست است که سازه مقاومت کافی در برابر زلزله ندارد ولی در عمل به کمک شکل‌پذیری که داشته توا نسته خودش را حفظ کند ؛ بنابر این برای کمک به طراحی سازه و تخفیف نیرو های زلزله، باید شکل پذیری سازه بالا برود.<br />با این استدلال، در این دوره برای ایده‌ی شکل‌پذیری به شکل فزاینده‌ای در آیین نامه‌نویسی، آیین نامه ها و محاورات طراحی و عملی این حیطه –یعنی مهندسی زلزله – جایگاهی به وجود آ مد و به این ترتیب زمینه برای پیدایش اولین طیف‌های غیر ارتجاعی توسط آقای نیومارک در سال 1980 فراهم شد. وی مساله را به این صورت بیان کرد که: اگر قرار باشد سازه ارتجاعی نباشد، به همان میزانی که ارتجاعی نیست و می‌تواند تغییر شکل خمیری را تحمل کند، ما نیروی زلزله را کاهش می‌دهیم، بنابر این طیف‌هایمان به صورت تابعی از شکل پذیری در آمد و با توجه به کم بودن شکل‌پذیری ساختمان‌ها، طراحی آنها به هیچ وجه نمی تواند مثل طراحی سازه‌های باشد که شکل‌پذیر هستند : بنابراین باید نیروی طراحی را در آنها بالا برد.<br />با این اوصاف و به دنبال همان تلاش آشتی‌جو‌یانه، با هدف حذف تناقض نیروی واقعی زلزله و نیروهای طراحی، ایده‌ی ((ضریب رفتار))طی گزارشی&nbsp; به نام ATC306&nbsp; توسط انجمن مهندسان عمران کالیفرنیا مطرح گردید. در واقع ابداع آقایان این بود که بگویند: از این پس در طراحی، به جای آن که از Re (ضریب رفتار نیروی ارتجاعی زلزله) استفاده کنید، بیاییداز&nbsp; استفاده کنید.<br />کسی هم نپرسید که چرا باید این کار را بکنیم. این ایده، پس از آن که بعد از چند سال به UBC وارد شد، راهش را خیلی زود پیدا کرد و تقریباً در همه‌ی آیین نامه های دنیا –از جمله آیین نامه‌ی خودمان –آن را پذیرفتند.</p></p> Tue, 4 May 2010 12:25:52 GMT سینا حسینی فرد http://www.civilex.ir/1389/02/14/post-111/ http://www.civilex.ir/1388/11/14/post-107/ <p style="text-align: right; line-height: normal; unicode-bidi: embed; direction: rtl; " dir="rtl" align="justify">گودبرداری در زمین های انجام می شود که باید تمام یا قسمتی از ساختمان پایین تر از سطح طبیعی زمین احداث شود که گاهی ممکن است عمق گودبرداری بنابر جنس زمین به چندین متر برسد .<br />منظور از عملیات خاکی عبارت است از :<br />خاک برداری و خاک ریزی و تسطیح زمین و گود برداری&nbsp; و حفر شیارها وکانالها و مجاری آب و فاضلاب و ......<br />قبل از اینکه عملیات خاکی شروع شود اقدامات زیر باید انجام شود :<br />الف)زمین مورد نظر از نظر استحکام و جنس خاک مو رد بررسی قرار گیرد .<br />ب)مو قعیت تاسیسات زیر زمینی از قبیل کانالهای فاضلاب و قنوات قدیمی و لو له کشی&nbsp; گاز و آب و .....<br />پ)کلیه اشیاء&nbsp; زائد از قبیل تخته سنگ و ضایعات ساختمانی یا بقای درختان و....از زمین مورد نظر خارج<br />شود .<br />ت)کلیه کارگرانی که در عملیات خاکی مشغول کار هستند باید تجربه کافی داشته باشند.<br />گود برداری:<br />در زمین های با رطوبت طبیعی می توان گود برداری را تا عمق 1 متر برای ماسه و 1.25 متر برای خاک<br />رس و 2 متر برای خاک بسیار متراکم انجام داد.<br />قبل از گود برداری باید به مطالب زیر توجه کرد :<br />- اگر عمق خاک برداری بیش از 120 سانتی متر باشد باید دیوارهای مجاور را مستحکم کرد .<br />- برای جلو گیری از بروز خطرها نظیر پرتاب سنگ و سقوط آزاد و …باید اطراف محل حفاری را حصار<br />کشی کرد .<br />- در گود هایی که عمق آنها بیش از 1 متر است نباید کارگر در محل کار به تنهایی گمارده شود .<br />- هنگامی که گود برداری در مجاورت خطوط راهن و بزرگراهها یا مراکزی که تولید ارتعاش می کند<br />انجام&nbsp; گیرد با ید تدابیر احتیا طی برای جلوگیری از ریزش به عمل آید.<br />- مصا لح حاصل از گو دبرداری نباید در پیاده روها انباشته شوند .<br />- معابر عمومی مجاور گود برداری باید دارای نرده و حفاظ مطمئنی باشند .<br />- د رحفاری های عمیق باید هنگام روز از پرچم قرمز و شبها به وسیله چراغهای خطر عابرین و رانندگان<br /><br />را متوجه ساخت .</p><p align="right"></p> <p style="text-align: right; line-height: normal; unicode-bidi: embed; direction: rtl; " dir="rtl" align="justify">از دیگر موارد مهم اجرایی در گود برداری:<br />علاوه بر مسائلی که ذکر شد، عواملی دیگر نیز در اجرای گود برداری اهمیت دارند:<br />—&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; وضعیت همسایگان<br />—&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; توالی خاکبرداری<br />—&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; عمق گود برداری<br />—&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; مدت زمان گود برداری<br />—&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; انتخاب رمپ<br />—&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; سازه نگهبان<br />زاویه گودبردارى در زمین هاى دج:<br />در زمین هاى دج، مثل زمین هاى سنگى و صخره اى که زمین تا حدى سخت و مقاوم مى‌باشد، امکان خطر ریزش و رانش وجود ندارد. بنابراین گودبردارى از 2 تا 5/2متر عمودی بوده و از 3 تا 5 متر با شیب 5 درصد برای گودکنى منظور مى شود.<br />زاویه گودبردارى در زمین هاى سفت مخلوط:<br />در این زمین ها نیز به علت وجود دانه بندی مرغوب، و متراکم بودن دانه در یکدیگر و انسجام کامل آنها، خطر ریزش و رانش ناچیز است. از این رو زاویه گودبردارى برای این گونه زمین ها براى عمق 2 تا 5/2 متر 75 تا 65 درجه نسبت به &quot;محور قائم&quot; مى باشد .<br />زاویه گودبردارى در زمین هاى مخلوط متوسط:<br />نظر به اینکه درجه تراکم این زمین ها قابل قبول و در حد متوسط مى باشد، برای گودبردارى عمق 2 تا 5/2 متر، زاویه گودبرداری حدود 65 درجه پیش بینى مى شود. مسلماً اگر گودبردارى عمیق تر باشد، این مقدار درجه بیشتر خواهد شد .<br />زاویه گودبردارى در زمین هاى رسى:<br />گودبردارى در زمین هاى رسى خشک نیز در حد شرایط زمین هاى مخلوط متوسط است، یس زاوبه گودبردارى این گونه زمین ها حدوداً 35 درجه و یا مى تواند بیشتر باشد .<br />زاویه گودبرداری در زمین‌های نامرغوب شنی و ماسه ای:<br />به علت نبودن خاک رس و عدم چسبندگی بین دانه‌ها، گودبرداری در این زمین‌ها با رانش و فروریزی مصالح در درون گودکنی همراه خواهد بود. به همین علت زاویه گودبرداری در چنین زمینهایی حدود 30 درجه مناسب است. (شکل 9-1)<br />ایجاد مانع در زمین سست برای گودبرداری<br />به علت اینکه در گودبرداری زمینهای سست، حمل خاک از شیب گودبرداری با صرف وقت و هزینه گزاف همراه است، باید بعد از پی سازی و دیوار روی پی، پشت ان کاملاً پر شود. عمل خاکریزی مجدد نیز، هزینه فراوانی در بر دارد، به همین دلیل قبل از پی سازی در زمین سست و در نزدیکی حوالی پی سازی، یا همجوار آن مبادرت به ایجاد مانع می کنند؛ به این عمل اصطلاحاً سپرکوبی می گویند. اجرای سپرکوبی در انواع گوناگون انجام می شود.<br />1-&nbsp; سپرکوبی توسط تراورس چوب<br />2-&nbsp; سپرکوبی توسط تیرآهن و پوشش تخته<br />3-&nbsp; سپرکوبی در زمین‌های تا حدی مرطوب و آبدار<br />گودبرداری قائم در زمینهای سست<br />گاهی شرایط زمین و ساختمان طوری است که نمی توان شیب گودبرداری را برای زمین سست، در گودبرداریها به خصوص پارکینگ و زیرزمین رعایت کرد. در چنین مواردی با در نظر داشتن عرض پی زیر دیوار گودبرداری به شکل مرحله ای حفر خواهد شد.<br />توجه: عرض گودبرداری باید به اندازه ای باشد که کارگران بتوانند به راحتی برای ساختن مرحله ای پی و دیوار کار کنند.<br />گودبردارى و نگهبان سازى ساختمان همجوار<br />گودبردارى در جوار ساختمان تازه ساز با سازه فلزى و یا بتونى که طبق اصول ساخته شود، مشکلات چندانى ندارد، اما به هر حال گودبردارى در جوار چنین ساختمان هایى باید با حوصله و توجه انجام شود.<br />اما گودبردارى در بافت میانى شهرها و در بافت قدیم شهر که ساختمان ها داراى عمر طولانى هستند و در مواردى که ساختمان سازى به صورت غیر استاندارد ساخته شود، همواره دچار مشکلات و سوانح فراوان بوده و مى باشد، از این رو گودبردارى هاى معمولى وکم عمق تا حد پارکینگ، گودبرداری‌هاى نیمه عمیق و عمیق (که یک یا دو طبقه پایین تر از سطح زمین طبیعى مى باشد)، باید با دقت و توجه فراوان و همراه با اندیشه کامل دنبال شود. ضمناً نگه دارى ساختمان همجوار قدیمی ساز‌ (که عموماً آجری و با دیوارهای ضعیف می باشند) از مسایل بسیار پر اهمیت در گودبرداریها می باشد و قسمتهای مختلف ساختمان قدیمی همجوار در مراحل مختلف اجرا، باید با اصول فنی، اصطلاحاً‌ تنگ بندی و نگهداری شود.<br />تنگ بستن مایل پشت ساختمان همجوار توسط تیر و تخته<br />1- براى تنگ‌بندى، از تیرهاى گرد و قطور چوبى به قطر 25 تا 30 سانتى متر که کاملاً مستقیم و مقاوم باشند، استفاده مى شود. ناحیه سر این تیرها تحت زاویه 35 درجه پخ مى گردد.<br />2- سر این تیرها به دیوار همجوار تکیه داده و پای این تیرها در سطح میانى بلوک بتونى مستقر در زمین گود، یا در محلى کاملاً مقاوم با داشتن تکیه گاه، طورى قرار داده مى شود که خطر پس زدن در تنگ وجود نداشته باشد.<br />توجه 1: این تیرها در جایى به دیوار همجوار تکیه داده مى شوند که محل استقرار ستون هاى فلزی و یا بتونى مورد نظر (که ساخته خواهند شد) نباشد.<br />3- تخته پهنى به ضخامت 5 سانتى متر و طول مشخص در ارتفاعى به دیوار همجوار تکیه داده شده، سر تیرهاى قطور که پخدار هستند بدان تکیه داده مى شود. با حرکت به طرف پایین و ضربه زدن به سر تیر، تیر درتخته نشست کرده و محل نشست سر تیر در تخته میخ مى شود. این عمل را &quot;تنگ بستن&quot; مى گویند. تیرها تحت زاویه 45 درجه در تخته نشست می‌کنند.<br />توجه بسیار مهم: براى اطمینان از پس نزدن تنگ، به دیوار همجوار و تخته پهن افقى گچ دستى کشیده مى‌شود. چنانچه‌گچ، ترک عمیق‌ سرتاسرى برداشته و از دیوار جدا شود، خطر پس زدن تنگ وجود داردکه بلافاصله باید تدبیر دیگرى براى نگهداری دیوار و ساختمان همجوار اندیشید (شکل 25-1).<br />چطور خطرات گودبرداری ساختمانی را کاهش&nbsp;دهیم؟<br />● خطرهای ناشی از گود برداری<br />▪ موارد ایمنی مربوط به گودبرداری را می‌توان در سه دسته عمده زیر قرار داد:ـ ایمنی کارکنان داخل و اطراف گود و عابران و وسایل نقلیه در مقابل حوادث احتمالی به ویژه خطر ریزش گود<br />ـ خطر آسیب‌دیدگی و تخریب ساختمان‌های مجاور گود در اثر گودبرداری یا ریزش گود.ـ خطر آسیب‌دیدگی تاسیسات و شریان‌های شهری در اثر گودبرداری یا ریزش گود.<br />● نشانه‌های خطرناک بودن گود<br />&nbsp;موارد زیر علامت خطرناک بودن گود بوده و بررسی‌ها و احتیاط‌های همه‌جانبه بیشتری را ضروری می‌کنند:<br />الف) ضعیف و یا حساس ‌بودن ساختمان مجاور:<br />مواردی نظیر عدم وجود اسکلت، ضعیف بودن ملات دیوارها و علائم ضعف اجرایی ساختمان، وجود ترک و شکستگی یا نشست و شکم‌دادگی دیوارها، از این جمله‌اند. وجود دیوار مشترک بین ساختمان مورد نظر برای تخریب و ساختمان مجاور آن نیز غالباً می‌تواند منبع ایجاد مشکل باشد. در پاره‌ای موارد ساختمان مجاور دارای ارزش تاریخی و فرهنگی بوده و هر گونه نشست می‌تواند باعث خسارات جبران‌ناپذیر به آن شود. در بعضی موارد دیوار مجاور به ساختمان مورد نظر برای تخریب تکیه داده است و با انجام تخریب ممکن است بدون هرگونه خاکبرداری ساختمان مجاور ریزش کند.به خاطر داشته باشید که ضعیف بودن ساختمان مجاور تنها دردسرها و بررسی‌ها و احتیاط‌های لازم از طرف صاحب‌کار و افرادی که در مراحل مختلف طرح و اجرای ساختمان کار می‌کنند را بیشتر می‌کند و هیچ عذری برای خراب شدن آن به دست نمی‌دهد. به عبارت دیگر در دادگاه‌هایی که برای رسیدگی به تخریب ساختمان‌های مجاور در اثر فعالیت‌های ساختمانی انجام می‌شود، مسئول اجرای ساختمان نمی‌تواند به بهانه اینکه ساختمان مجاور،‌ خود ضعیف بوده از زیر مسئولیت‌های ریزش و خرابی ایجاد شده شانه خالی کند و جواب قاضی در این گونه موارد این است که شما باید به تناسب ضعف ساختمان مجاور اقدامات حفاظتی و احتیاطی بیشتری به کار می‌بستید.<br />ب) ضعیف بودن خاک:<br />معمولاً هر چه خاک محل ضعیف‌تر باشد خطر بیشتری برای ریزش گود و تخریب ساختمان‌های مجاور وجود دارد. خاک‌های دستی بارزترین نمونه خاک‌های ضعیف هستند. توضیح آنکه در گذشته بسیاری از نقاطی که اکنون در داخل شهر تهران هستند، خارج از شهر محسوب می‌شده‌اند و کامیون‌های حامل خاک و نخاله بار خود را در آنجا تخلیه می‌کرده‌اند. بعدها با ضمیمه شدن این محل‌ها به داخل شهر، اغلب این خاک‌ها و نخاله‌ها در همان جا بدون تراکم مهندسی تسطیح شده‌اند و اکنون خاک دستی را تشکیل می‌دهند.همچنین در بسیاری از موارد محل به صورت تپه و ماهور و یا بستر مسیل بوده و با خاک یا نخاله به صورت غیرمهندسی تسطیح شده است. همچنین در بعضی بخش‌های جنوبی تهران به ویژه مناطق ۱۲و ۱۶ در گذشته گودهایی بعضاً عمیق به منظور تهیه مواد اولیه ساخت آجر وجود داشته که بسیاری از آنها اکنون با خاک دستی پر شده‌اند. رسوبات سست جوان که غالباً در اطراف مسیل‌ها و پای دامنه‌ها وجود دارند نیز از جمله خاک‌های ضعیف محسوب می‌شوند.امکان زیادی وجود دارد که سازنده ساختمانی که در مجاورت زمین محل احداث پروژه قرار دارد، در زمان ساخت، خاک ضعیف را جا به جا نکرده و پی ساختمان را برروی همان خاک سست قرار داده باشد. در این صورت ساختمان مجاور تا هنگامی‌که گودی در کنار آن ایجاد نشده استوار است اما به محض اینکه با گود‌برداری و لو کم‌عمق اطراف آن خالی شد، خاک ضعیف موجود در زیر پی آن ریزش کرده و باعث خرابی ساختمان مجاور خواهد شد.<br />ج) عمیق بودن گود:<br />معمولاً هرچه عمق گود بیشتر شود خطر بیشتری کارکنان و ساختمان‌های مجاور را تهدید می‌کند. در سال‌های اخیر با افزایش تراکم ساختمانی، ‌نیاز به پارکینگ و انباری و سطوح مشاع دیگر افزایش یافته و باعث افزایش تعداد طبقات زیرزمین شده است. باید توجه شود که با افزایش عمق گود، خطر ریزش آن به مراتب افزایش می‌یابد و اگر در گذشته می‌شد که در گودهای کم عمق بدون بررسی‌های همه‌جانبه و طرح‌های مهندسی دقیق، تنها با عقد قراردادی با مباشر ماشین‌آلات خاکبرداری و با حضور چند کارگر و بنا اقدام به گودبرداری نمود، اکنون با افزایش عمق گودها و افزایش ارزش ساختمان‌ها و تأسیسات مجاور،‌ گودبرداری غیرفنی بسیار خطرناک بوده و خسارات جانی و مالی جبران‌ناپذیری را در پی دارد.<br /><br />معمولاً با افزایش زمان بازماندن گود حتی اگر بارندگی یا تغییرات جوی مطرح نباشد خطر ریزش گود بیشتر می‌شود، اما افزایش زمان بازماندن گود به ویژه در فصل های بارندگی و رطوبت (زمستان و بهار)، با وقوع بارش‌هایی گاه سنگین و سیل‌آسا همراه است که با اشباع خاک و یا جاری شدن آب‌های سطحی خطر ریزش گود را به مراتب افزایش می دهد. به طوری که بسیاری از ریزش‌های گود در گذشته به فاصله چند ساعت تا چند روز بعد از شروع بارندگی روی داده است.<br />و) آب‌های سطحی‌و زیرسطحی:<br />بالا بودن سطح عمومی آب‌های زیرزمینی در منطقه معمولاً عملیات آبکشی جهت پایین انداختن سطح آب زیرزمینی را ضروری می‌سازد. معمولاً وجود سطح آب‌ زیرزمینی بالا خطر ریزش گود را افزایش می‌دهد به ویژه بعد از چند روز از انجام عملیات گودبرداری و رسیدن سطح آب زیرزمینی به تعادل. همچنین وجود جریان‌های آب زیرزمینی از طرقی نظیر نهرهای مدفون یا قنات‌ها می‌تواند در افزایش خطر ریزش گود بسیار مؤثر باشد. جریان‌های آب‌های سطحی نیز از عواملی هستند که می‌توانند باعث فرسایش خاک گود و اشباع شدن آن شده و به افزایش خطر ریزش گود کمک کنند. دور نگه‌داشتن جریان آب‌های سطحی موجود یا محتمل (مثلاً در اثر بارندگی) از مهم‌ترین و اصلی‌ترین قدم‌های اولیه حفاظت گود است.<br />● اقدامات قابل انجام برای کاهش خطر گودبرداری‌ها:۱- &nbsp;اگر سرمایه گذار و یا صاحب‌کار ساختمان در حال ساخت هستید:ـ حتماٌ بررسی های مکانیک خاک را از طریق شرکت‌های معتبر و به صورت کامل و دقیق انجام دهید.ـ از مهندس محاسب خود بخواهید که طرح گودبرداری و حفاظت گود را با استفاده از اطلاعات گزارش مکانیک خاک و با دقت زیاد انجام دهد. همچنین از وی بخواهید که ساختمان‌ها و تأسیسات مجاور گود مورد نظر را دقیقاً بررسی کند و در صورت نیاز اقدامات حفاظتی برای آنها را پیشنهاد کند.ـ از مهندس‌ناظر و مجری خود بخواهید که حتماً گزارش مکانیک خاک و نیز نقشه‌های اجرایی طراحی گود را کنترل کرده‌ و در صورت وجود نقص، اشکال یا ابهام در آنها از تهیه‌کنندگان آنها بخواهید که موارد را برطرف کنند.ـ نقشه‌ها و طراحی‌های گود باید براساس گزارش بررسی‌های مکانیک خاک و توصیه‌های مشاور ژئوتکنیک تهیه شده باشند و مراحل کار، روش انجام گودبرداری (دستی، ماشینی) و مشخصات سازه‌های نگهبان و دیگر اقدامات حفاظتی شیب را به خوبی نشان دهند. بهتر است که قبل از اجرای کار جلسه مشترکی با حضور مهندسین ناظر و مجری و محاسب و نماینده شرکت تهیه کننده گزارش مکانیک خاک برگزار کنید و مراحل و اشکالات و خطرات را مرور کنید. بهتر است در این جلسه پیمانکار یا مسئول فنی خاک برداری و مسئول اجرای سازه نگهبان نیز حضور داشته باشد.<br /><br />۲- اگر در مجاورت ساختمان شما قرار است تخریب و گودبرداری انجام شود:ـ قبل از صدور پروانه و شروع گودبرداری باید بررسی‌های مکانیک خاک مناسبی انجام شده باشد.ـ ساختمان شما باید مورد بررسی قرار گرفته و مهندس محاسب و یا ناظر با توجه به نوع بنا و عمق قرارگیری پی ساختمان شما نسبت به کف پی مورد نظر راجع به نیاز و نحوه‌ی حفاظت و مقاوم‌سازی آن اظهار نظر کرده و در صورت نیاز طرح‌های لازم را ارائه کرده باشد.ـ در نقشه‌های اجرایی، نحوه‌ی گودبرداری و حفاظت از گود و یا سازه نگهبان باید به خوبی نشان داده شده باشد و این اقدامات برای محافظت از گود و ساختمان‌های مجاور کافی باشند.ـ دوره باز بودن گود باید زمان‌بندی مشخصی داشته باشد (زمان شروع گودبرداری، زمان برپایی سازه نگهبان، زمان خاتمه گودبرداری).ـ مهندس ناظر و در صورت لزوم نماینده شرکت مکانیک خاک باید بر عملیات گودبرداری نظارت کافی اعمال کنند.ـ گودبرداری و اجرای سازه نگهبان باید مطابق نقشه‌های اجرایی و مشخصات اجرایی (دستی، ماشینی) و اصول فنی پیش انجام شود. در صورت مشاهده هر گونه اقدام خطرناک مراتب را به مسئولین گزارش نمایید.ـ در جریان انجام کار گودبرداری سعی کنید همه چیز را به خوبی زیر نظر داشته باشید و به ویژه با در نظر داشتن وضعیت ساختمان خود ایجاد هرگونه ترک، صدای غیرعادی ساختمان،‌ نشست و غیره را بررسی نمایید و در صورت بروز اینگونه موارد فوراً اقدامات لازم را انجام بدهید. این اقدامات حسب شرایط می‌تواند به صورت تخلیه فوری ساختمان، انعکاس موضوع به مسئولین پروژه و شهرداری جهت انجام اقدامات اصلاحی باشد.ـ در صورتی که عملیات گودبرداری تأسیسات و لوله‌های شهری گاز، آب، برق و…را به خطر انداخته مراتب را به مراجع مربوطه اطلاع دهید.ـ مراقب باشید که گودبرداری بیش از حد مجاز به ساختمان شما نزدیک نشود. گاه بعضی با بی‌دقتی و یا به خاطر سهولت کار خود، زیر ملک شما را نیز خالی می‌کنند.ـ در صورتی که نقصی در انجام کارها مشاهده کردید، ابتدا از طریق مراجعه به مسئولین فنی ساختمان نظیر مهندس ناظر، مجری یا مالک موضوع را به آرامی و محترمانه در میان بگذارید. در صورت نیاز می‌توانید به ناحیه و منطقه شهرداری و یا دیگر مراجع ذیصلاح مراجعه نمایید.ـ به یاد داشته باشید که یکی از بهترین راه‌های کاهش خطرات گودبرداری، اتمام زودتر عملیات داخل گود و ایمن‌ و پرکردن مجدد آن است. بنابراین مراقب باشید دخالت‌های شما موجب توقف و یا طولانی شدن زیاد و بیهوده کار نشود.&nbsp;<br />3- در صورتی که داخل گود کار می‌کنید:ـ به خاطر داشته باشید که ریزش دیواره‌های گود می‌تواند ظرف چند ثانیه شما را به دام انداخته و در عرض چند دقیقه هلاک کند.ـ وزن هرمتر مکعب خاک ۶/۱ تا ۲ تن است. اگر در زیر خاک ریزش کرده مدفون شوید در عرض کمتر از ۳ دقیقه خفه می‌شوید و حتی اگر زنده بیرون آیید، احتمالاً بار خاک صدمات داخلی شدیدی به بدن شما وارد آورده است. ریزش گود تنها خطر گودبرداری نیست و کمبود اکسیژن، هوای سمی، گازهای قابل انفجار و خطوط برق مدفون نیز ممکن است جزء خطرات باشند.ـ در داخل گود به ویژه در محل‌هایی که خطر سقوط اشیاء وجود دارد حتماً از کلاه ایمنی استفاده کنید.ـ در صورتی که در معرض برخورد با ترافیک عبوری هستید از پوشش‌های براق و شبرنگ استفاده کنید.ـ مواظب خطر سقوط قطعات سست خاک یا سنگ باشید.ـ در زیر بارهای آویزان نایستید و یا کار نکنید.ـ از ماشین‌آلات خاکبرداری فاصله بگیرید.ـ در صورتی که کارگرانی در پایین‌دست گود حضور دارند، بر روی دیوارها و یا سطوح مشرف به گود کار نکنید.ـ وارد گودی که نشانه‌ی تجمع آب دارد نشوید؛ مگر آنکه به خوبی محافظت شده باشید.ـ در صورتی که داخل گود مشغول کندن دیواره یا پای آن هستید، حتماً باید فردی مطلع در بیرون از محوطه خطر، مراقب وضعیت پایداری گود و کار شما باشد.ـ حتی‌المقدور از بریدن داخل پای دیوار یا شیب و ایجاد شیب منفی (نیم‌ طاقی) جهت اجرای پی‌ها جداً خودداری کنید. در صورتی که مجبور به این کار هستید اولاً سعی کنید این طول حداقل بوده و ثانیاً‌ در حین کار باید فردی مطلع(ترجیحاً مهندس ناظر) مراقب وضعیت پایداری دیواره و کار شما باشد. حتماً ‌از کلاه و دیگر وسایل ایمنی استفاده کنید و سعی کنید کار را در زیر یک میز محافظ فلزی مقاوم انجام دهید.<br />4-&nbsp; در صورتی که از طرف شهرداری یا دیگر نهادها، مسئول کنترل طرح و اجرای ساختمان هستید:ـ برای گودبرداری‌های عمده (گودبرداری‌های با عمق بیشتر از عمق دیوارها یا پی‌های ساختمان مجاور و به فاصله نزدیکتر از عمق گودبرداری از مرز زمین) بهتر است که سازنده ساختمان حداقل ۳۰ روز قبل از شروع گودبرداری موضوع را به طور کتبی به مالکین اطلاع داده و رونوشت آن را به شهرداری ارائه نماید.ـ قبل از صدور پروانه ارائه نقشه‌های سازه نگهبان و کنترل آن‌ها توسط شهرداری ضروری است. کنترل سازه نگهبان طرف معابر عمومی بهتر است توسط معاونت فنی و عمرانی انجام شود.ـ در گودهای با عمق بیش از ۰/۳ متر قبل از صدور پروانه، ارائه گزارش بررسی‌های مکانیک خاک انجام شده از طریق شرکت‌های معتبر توسط مالک و کنترل آن‌ها توسط شهرداری منطقه ضروری است.ـ سازنده ساختمان را موظف کنید که در نزدیکی محل کارگاه تابلویی با فرم یکسان برای اعلام مشخصات عمومی گودبرداری نصب کند که شامل اطلاعات زیر باشد:تاریخ شروع گودبرداری(هفته)، تاریخ تکمیل گودبرداری(هفته)، تاریخ تکمیل ایمن‌سازی گود(هفته)، تاریخ خاتمه دوره باز بودن گود(هفته)، عمق گودبرداری، روش گودبرداری، روش حفاظت گود، نام مهندس ناظر پروژه، نام مهندس طراح پروژه، نام مشاور ژئوتکنیک پروژه، نام مهندس طراح گود، نام پیمانکار اجرای گود، نام مهندس ناظر گودبرداری<br />ـ در صورتی که برای حفاظت گود یا ساختمان مجاور نیاز به انجام کارهای ساختمانی عمده در زمین یا ساختمان مجاور باشد، نیاز به اخذ رضایت از مالک آن و یا صدور پروانه جداگانه‌ای خواهد بود.<br /><br />بازرسی‌ها:<br />گود و محل‌های اطراف آن و نیز سیستم‌های حفاظتی باید هر روزه توسط فردی مجرب از نظر وجود هرگونه شواهد خطرناک نظیر گسیختگی گود، گسیختگی سیستم‌های حفاظتی و یا سازه نگهبان گود یا جریان آب، بازرسی شوند. بازرسی باید قبل از شروع شیفت کار و در صورت نیاز در تمام ساعات کار انجام شود. همچنین بعد از هر بارندگی یا شرایط خطرناک دیگر نیز الزامی است. این بازرسی‌ها فقط هنگامی مورد نیازند که خطری افراد شاغل در گود و ساختمان‌های مجاور را تهدید کند.<br />● بررسی‌های مکانیک خاک چیست؟<br /><br />بررسی‌های مکانیک خاک انجام بررسی های محلی در مورد زمین‌شناسی عمومی، مشخصات خاک محل و سطح آب‌های زیرزمینی می باشد و به ویژه باید وجود و عمق خاک‌های مسئله‌داری نظیر خاک‌های دستی را مشخص نمایند. توصیه‌های فنی در مورد نوع پی، مقاومت مجاز خاک‌ زیر پی و نشست‌های مورد انتظار و پارامترهای طراحی دیوارهای حایل دیگر بخش‌های ضروری گزارش مکانیک خاک را تشکیل می‌دهند.همچنین با توجه به عمق گودبرداری مورد نیاز و مشخصات ساختمان‌ها و دیگر تأسیسات مجاور نظیر معابر، خطوط گاز، فاضلاب … باید خطر گودبرداری ارزیابی شده و روش گودبرداری، شیب ایمنی گودبرداری، مراحل گودبرداری، نیاز به سازه نگهبان، نوع سازه نگهبان و روش طراحی و اجرای آن به تفصیل بیان شود. برای این کار لازم است که مشخصات ساختمان‌ها و تأسیسات مجاور به تفصیل برداشت شده و در گزارش ارائه گردد.البته گاه می‌توان مشخصات ساختمان‌ها و تأسیسات مجاور را در این مرحله به صورت تخمینی تعیین کرد و تعیین دقیق آنها را به مرحله طراحی گودبرداری واگذار نمود که در این صورت مشاور باید این موضوع را به روشنی در گزارش بیان نماید. همچنین خطرات احتمالی نظیر چاه‌ها، قنات و حفره‌های زیرزمینی دیگر باید شناسایی شده و عمق، موقعیت و تأثیر آنها بر ساختمان و نحوه مقاوم‌سازی آنها جهت رفع خطر به تفصیل بیان گردد.‌‌‌از موارد دیگری که در گزارش بیان می‌شود تعیین نوع زمین جهت برآورد تأثیر آن بر نیروهای زلزله طراحی ساختمان است که تأثیر زیادی در ایمنی لرزه‌ای و هزینه‌های ساختمان دارد.مشاور باید با توجه به شیب زمین و مشخصات زمین‌شناسی محل اسکان بروز ناپایداری‌هایی نظیر رانش زمین، ریزش سنگ، جریان گل و نظایر آنها را به طور اجمالی بررسی نموده و در صورتی که خطرات فوق در محل مطرح باشند، به تفصیل این موارد را بررسی نموده و توصیه‌های اجرایی در مورد رفع خطرات آنها بر ساختمان ارائه نماید. همچنین مشاور باید با توجه به بررسی کلی و اجمالی عکس‌های هوایی و نقشه‌های پایه امکان وجود خطراتی نظیر گسل فعال و روانگرایی حین زلزله را بررسی نموده و در صورت نیاز بررسی‌های تفصیلی‌تری را در مورد آنها انجام دهد.<br />- در حال حاضر شهرداری فقط برای ساختمان های ۶ طبقه و بیشتر انجام بررسی‌های مکانیک خاک را الزامی کرده ولی بهتر است که شما اگر ساختن ساختمانی با تعداد طبقات کمتری را هم در نظر دارید، به ویژه اگر عمق گودبرداری بیش از ۵/۱ متر باشد، حتماً بررسی های مکانیک خاک را انجام دهید زیرا این بررسی ها اگر به درستی انجام شوند، ایمنی ساختمان و عملیات ساختمانی را تضمین کرده و حتی می‌توانند از طریق تعیین دقیق مقاومت خاک و نوع زمین تأثیر زیادی در بهینه کردن و جلوگیری از افزایش هزینه‌ها در موارد غیرضروری داشته باشند.<br />- &nbsp;سعی کنید شرکت انجام دهنده بررسی ها را از میان شرکت های معتبر انتخاب کنید و مراقب باشید که بررسی ها به طور کامل و دقیق انجام شده و صوری برگزار نشود.<br />- &nbsp;معمولاً برای انجام بررسی های مکانیک خاک، شرکت انجام دهنده بررسی‌ها بعد از بررسی عکس‌های هوایی و نقشه‌های پایه محل و بازدید و بررسی محلی، گمانه‌ یا گمانه هایی را حفر و از خاک نمونه‌برداری می‌کند و نمونه‌ها را برای انجام آزمایش به آزمایشگاه می‌فرستد. همچنین همراه با حفاری، آزمایش هایی نیز در محل انجام می شود.<br />- &nbsp;حتماً باید فرد متخصصی از شرکت در هنگام حفاری ها و انجام آزمایش‌های محلی حاضر باشد و شرایط حفاری، آزمایش-های محلی و نمونه برداری را کنترل کند. بعد از انجام آزمایش های آزمایشگاهی شرکت باید گزارش بررسی‌ها را تهیه و ارائه کند.دقت کنید که گزارش به طور کامل تهیه شده باشد و در صورت لزوم گزارش را جهت کنترل به فردی متخصص ارائه دهید و رفع نواقص آن را از شرکت بخواهید. به‌ویژه باید توصیه‌های کاملی در مورد انجام گودبرداری و حفاظت گود از ارائه شده باشد. به خاطر داشته باشید که هرگونه نقص در این قسمت می‌تواند مخارج زیادی را در جریان گودبرداری به شما تحمیل کرده و یا باعث ریزش گود و ایجاد خسارت شود. مهندس محاسب ساختمان باید این گزارش را در طراحی پی و نحوه گودبرداری مورد استفاده قرار دهد.بنابراین از وی بخواهید که در حد موارد استفاده خود از گزارش، کیفیت و محتویات آن را کنترل کند و در صورتیکه اشکال یا ابهامی به نظر وی رسید جهت برطرف کردن به شرکت مکانیک خاک اعلام کند. بنابراین بهتر است تصفیه حساب با شرکت مکانیک خاک را به کنترل کیفیت آن توسط مهندس محاسب، مأمورین کنترل شهرداری و یا متخصصین دیگر موکول کنید.<br />- باید توجه شود گاه قسمت‌های ضعیفی در خاک وجود دارند که با حفر گمانه‌ها به خوبی وجود آنها مشخص نمی‌شود. تغییرات ضخامت خاک دستی و یا نهرها و مسیل‌های پر شده از این دسته هستند. در این گونه موارد بررسی عکس‌های هوایی قدیمی که پستی و بلندی‌ها یا مسیل‌های قدیمی را نشان می‌دهند می‌تواند در شناسایی قسمت‌های ضعیف مؤثر باشد. همچنین نظارت یا کنترل یک زمین‌شناس یا متخصص خاک بعد از عملیات گود‌برداری و ترجیحاً در زمان گودبرداری برای تشخیص این نقاط ضعف مؤثر خواهد بود.<br />د) مدت بازماندن گود:</p><p></p><p></p><p></p> Wed, 3 Feb 2010 01:05:31 GMT مصطفی طالبی http://www.civilex.ir/1388/11/14/post-107/ http://www.civilex.ir/1388/11/14/post-106/ <p style="text-align: right; unicode-bidi: embed; direction: rtl; background-image: initial; background-repeat: initial; background-attachment: initial; -webkit-background-clip: initial; -webkit-background-origin: initial; background-color: white; " dir="rtl">احداث ساختمان بمنظور رفع احتیاج انسانها صورت گرفته و مهندسین، معماران مسئولیت تهیه اشکال و اجراء مناسب بنا را برعهده دارند؛ محور اصلی مسئولیت عبارت است از:&nbsp;<br />الف ) ایمنی ب ) زیبائی ج) اقتصاد&nbsp;<br /><br />با توجه به اینکه ساختمان های احداثی در کشور ما اکثرا&quot; بصورت فلزی یا بتنی بوده و ساختمانهای بنایی غیر مسلح با محدودیت خاص طبق آئین نامه 2800 زلزله ایران و مبحث دهم مقررات ملی ایران ساخته می شود، آشنایی با مزایا و معایب ساختمانها می تواند درتصمیم گیری مالکین ، مهندسین و جهت بالا بردن بار علمی دانشجویان نقش اساسی داشته باشد.<br />مزایای ساختمان فلزی:&nbsp;<br />&nbsp;مقاومت زیاد: مقاومت قطعات فلزی زیاد بوده و نسبت مقاومت به وزن از مصالح بتن بزرگتر است ، به این علت در دهانه های بزرگ سوله ها و ساختمان های مرتفع ، ساختمانهائی که برزمینهای سست قرارمیگیرند ، حائز اهمیت فراوان میباشد .&nbsp;<br />&nbsp;خواص یکنواخت : فلز در کارخانجات بزرگ تحت نظارت دقیق تهیه میشود ، یکنواخت بودن خواص آن میتوان اطمینان کرد و خواص آن بر خلاف بتن با عوامل خارجی تحت تاثیر قرار نمی گیرد ، اطمینان در یکنواختی خواص مصالح در انتخاب ضریب اطمینان کوچک مؤثر است که خود صرفه جو یی در مصرف مصالح را باعث میشود .&nbsp;<br />&nbsp;دوام : دوام فولاد بسیار خوب است ، ساختمانهای فلزی که در نگهداری آنها دقت گردد . برای مدت طولانی قابل بهره برداری خواهند بود - خواص ارتجاعی : خواص مفروض ارتجاعی فولاد با تقریبی بسیار خوبی مصداق عملی دارد . فولاد تا تنشهای بزرگی از قانون هوک بخوبی پیروی مینماید . مثلآ ممان اینرسی یک مقطع فولادی را میتوان با اطمینان در محاسبه وارد نمود . حال اینکه در مورد مقطع بتنی ارقام مربوطه چندان معین و قابل اطمینان نمی باشد .&nbsp;<br />&nbsp;شکل پذیری : از خاصیت مثبت مصالح فلزی شکل پذیری ان است که قادرند تمرکز تنش را که در واقع علت شروع خرابی است ونیروی دینامیکی و ضربه ای را تحمل نماید ،در حالیکه مصالح بتن ترد و شکننده در مقابل این نیروها فوق العاده ضعیف اند.</p> <p style="text-align: right; unicode-bidi: embed; direction: rtl; background-image: initial; background-repeat: initial; background-attachment: initial; -webkit-background-clip: initial; -webkit-background-origin: initial; background-color: white; " dir="rtl">یکی از عواملی که در هنگام خرابی ،عضو خود خبر داده و ازخرابی ناگهانی وخطرات ان جلوگیری میکند.&nbsp;<br />&nbsp;پیوستگی مصالح : قطعات فلزی با توجه به مواد متشکه آن پیوسته و همگن می باشد و ولی در قطعات بتنی صدمات وارده در هر زلزله به پوشش بتنی روی سلاح میلگرد وارد میگردد ، ترکهائی که در پوشش بتن پدید می آید ، قابل کنترل نبوده و احتمالا&quot; ساختمان در پس لرزه یا زلزله بعدی ضعف بیشتر داشته و تخریب شود .&nbsp;<br /><br />مقاومت متعادل مصالح،مقاومت : مصالح فلزی در کشش و فشار یکسان ودر برش نیز خوب و نزدیک به کشش وفشار است .در تغییر وضع بارها، نیروی وارده فشاری ، کششی قابل تعویض بوده و همچنین مقاطعی که در بار گذاری عادی تنش برشی در انها کوچک است ، در بارهای پیش بینی شده ،تحت اثر پیچش و در نتیجه برش ناشی از ان قرار میگیرند. در ساختمانهای بتنی مسلح مقاومت بتن در فشار خوب ، ولی در کشش و یا برش کم است. پس در صورتی که مناطقی احتمالآتحت نیروی کششی قرار گرفته و مسلح نشده باشد تولید ترک و خرابی مینماید.&nbsp;<br />&nbsp;انفجار : در ساختمانهای بارهای وارده توسط اسکلت ساختمان تحمل شده ، از قطعات پرکننده مانند تیغه ها و دیواره ها استفاده نمی شود . نیروی تخریبی انفجار سطوح حائل را از اسکلت جدا می کند و انرژی مخرب آشکار میشود ، ولی ساختمان کلا&quot; ویران نخواهد گردید . در ساختمانهایی بتن مسلح خرابی دیوارها باعث ویرانی ساختمان خواهد شد .&nbsp;<br /><br />&nbsp;تقویت پذیری و امکان مقاوم سازی : اعضاء ضعیف ساختمان فلزی را در اثر محاسبات اشتباه ، تغییر مقررات و ضوابط ، اجراء و .... میتوان با جوش یا پرچ یا پیچ کردن قطعات جدید ، تقویت نمود و یا قسمت یا دهانه هائی اضافه کرد .&nbsp;<br />&nbsp;شرایط آسان ساخت و نصب : تهیه قطعات فلزی در کارخانجات و نصب آن در موقعیت ، شرایط جوی متفاوت با تهمیدات لازم قابل اجراء است .&nbsp;<br />&nbsp;سرعت نصب : سرعت نصب قطعات فلزی نسبت به اجراء قطعات بتنی مدت زمان کمتری می طلبد .&nbsp;<br />&nbsp;وزن کم : ‌میانگین وزن ساختمان فولادی را می توان بین 245 تا 390 کیلوگرم بر مترمربع و یا بین 80 تا 128 کیلوگرم بر مترمکعب تخکین زد ، درحالی که در ساختمانهای بتن مسلح این ارقام به ترتیب بین 480 تا 780 کیلوگرم برمترمربع یا 160 تا 250 کیلوگرم برمترمکعب می باشد .&nbsp;<br /><br />&nbsp;اشغال فضا :‌ در دو ساختمان مساوی از نظر ارتفاع و ابعاد ، ستون و تیرهای ساختمانهای فلزی از نظر ابعاد کوچکتر از ساختمانهای بتنی میباشد ، سطح اشغال یا فضا مرده در ساختمانهای بتنی بیشتر ایجاد میشود .&nbsp;<br />&nbsp;ضریب نیروی لرزه ای : حرکت زمین در اثر زلزله موجب اعمال نیروهای درونی در اجزاء ساختمان میشود ، بعبارت دیگر ساختمان برروی زمینی که بصورت تصادفی و غیر همگن در حال ارتعاش است ، بایستی ایستایی داشته و ارتعاش زمین را تحمل کند . در قابهای بتن مسلح که وزن بیشتر دارد ، ضریب نیروی لرزه ای بیشتر از قابهای فلزی است . تجربه نشان میدهد که خسارت وارده برساختمانهای کوتاه و صلب که در زمینهای محکم ساخته شده اند ، زیاد است . درحالیکه در ساختمانهای بلند و انعطاف پذیر ، آنهائی که در زمینهائی نرم ساخته شده اند ، صدمات بیشتری از زلزله دیده اند . بعبارت دیگر در زمینهای نرم که پریود ارتعاش زمین نسبتا&quot; بزرگ است ، ساختمان های کوتاه نتایج بهتری داده اند و برعکس در زمینهای سفت با پریود کوچک ، ساختمان بلند احتمال خرابی کمتر دارند.&nbsp;<br /><br />عکس العمل ساختمانها در مقابل حرکت زلزله بستگی به مشخصات خود ساختمان از نظر صلبیت و یا انعطاف پذیری آن دارد و مهمترین مشخصه ساختمان در رفتار آن در مقابل زلزله ، پریود طبیعی ارتعاش ساختمان است.&nbsp;<br /><br /><br />معایب ساختمانهای فلزی:&nbsp;<br />&nbsp;ضعف در دمای زیاد : مقاومت ساختمان فلزی با افزایش دما نقصان می یابد . اگر دکای اسکلت فلزی از 500 تا 600 درجه سانتی گراد برسد ، تعادل ساختمان به خطر می افتد .&nbsp;<br />&nbsp;خوردگی و فساد فلز در مقابل عوامل خارجی : قطعات مصرفی در ساختمان فلزی در مقابل عوامل جوی خورده شده و از ابعاد آن کاسته میشود و مخارج نگهداری و محافظت زیاد است .&nbsp;<br />&nbsp;تمایل قطعات فشاری به کمانش : با توجه به اینکه قطعات فلزی زیاد و ابعاد مصرفی معمولا&quot; کوچک است ، تمایل به کمانش در این قطعات یک نقطه ضعف بحساب می رسد .&nbsp;<br />&nbsp;جوش نامناسب : در ساختمانهای فلزی اتصال قطعات به همدیگر با جوش ، پرچ ، پیچ صورت میگیرد . استفاده از پیچ و مهره وتهیه ، ساخت قطعات در کارخانجات اقتصادی ترین ، فنی ترین کار می باشد که در کشور ما برای ساختمانهای متداول چنین امکاناتی مهیا نیست . اتصال با جوش بعلت عدم مهارت جوشکاران ، استفاده از ماشین آلات قدیمی ، عدم کنترل دقیق توسط مهندسین ناظر ، گران بودن هزینه آزمایش جوش و ...... برزگترین ضعف میباشد.<br />با و جود تجربه تلفات و خسارات سنگین زلزله های اخیر مانند زلزله های منجیل و بم ، احتمال وقوع زمین لرزه های بزرگ در بیشتر مناطق پر جمعیت کشور و نیاز جدی به اعمال کنترل کیفی در طراحی و اجرای ساختمانها ، هنوز توجه کافی به ساخت و ساز صحیح نشده است . مشکل اصلی آسیب پذیر ی لرزه ای ساختمانها، کم توجهی به دانش فنی و دستور العملهای آیین نامه های موجود در مراحل اجرایی ساختمانها می باشد . بیشتر ساختمانهای کوچک مسکونی فاقد محاسبات سازه ای و جزئیات اجرایی لازم بوده و با نظارت صحیح مهندسین ساختمانی که دانش فنی لازم را دارند ساخته ن می شوند و احداث آنها توسط پیمانکاران غیر حرفه ای و فاقد صلاحیت لازم انجام می گیرد.&nbsp;<br />ساختمانهای فولادی بخش قابل توجهی از ساخت و ساز در ایران را تشکیل می دهدو سهم بزرگی از مشکلات اجرایی آنها به خطاها و ضعفهای متنوع جوشکاری بر می گردد. جوشکاری به عنوان مهمترین مسئله اتصالات در اجرای یک ساختمان فلزی بایستی مورد توجه قرار گیرد و روشهای مختلف کنترل کیفیت جوش دراین خصوص بکار گرفته شود .&nbsp;<br />مشکل اصلی آسیب پذیری لرزه ای ساختمانها حتی نمونه های جدید الاحداث در ایران، عدم استفاده صحیح از دانش فنی در مراحل طراحی و اجرا می باشد. دستورالعملهای اتصالات جوشکاری شده و ضوابط طراحی ساختمانهای فولادی، گاهی در طراحی و اجرا سهل انگاری می شود. لذا بایستی سطح معلومات فنی این افراد افزایش یافته و نیز مکانیزمی برای اعمال قاطعیت اجرایی و کنترل امر در نظرگرفته شود و البته طوری که حقوق مهندس ناظر حفظ شده و مسئولیتها به درستی تقسیم گردد.<br />ساختمانهای فولادی بخش قابل توجهی از ساخت و ساز در ایران را تشکیل م یدهند و یکی از مهمترین موضوعات درهر ساختمان فولادی، کنترل جوشکاری آن میباشد&nbsp;(تصاویر ٢ و ٣).اهمیت این امر در زلزله های .( اخیر نشان داده شده است که خسارات اساسی پس از بریدن جوش اتصال عضو ساز های پدید می&nbsp;آید<br />جوشها درهمه بخشها بایستی منطبق بر اطلاعات نقشه بوده و از لحاظ بعد و طول جوش (شکل ٥) و کنترل کیفیت لازم بررسی گردد. در استاندارد ٢٨٠٠ ، آزمایشات اولتراسونیک و رادیوگرافی برای کنترل اتصالات جوشی قابهای خمشی ویژه اجباری شده است که البته بسته به تشخیص مهندس ناظر در سایر حالات حتی در ساختمانهای معمولی نیز باید انجام گردد. در این مقاله، ضمن مروری بر عیبهای معمول جوشکاری در اجرای ساختمانهای فولادی، روشهای بازرسی و کنترل کیفیت جوش ارائه میگردد.<br />یبها و ناپیوستگی های معمول در جوشکاری&nbsp;<br />یکی از مهمترین وظایف بازرس یا تیم کنترل کیفی جوش، ارزیابی حقیقی جوشها به منظور بررسی مناسب بودن آنها در شرایط بهره برداری و در واقع تعیین هر گونه کمبود و نیز نامنظمی درجوش یا قطعه جوشکاری شده که عمومًا ناپیوستگی نامیده می شود م یباشد. در حالیکه یک ناپیوستگی، هر گونه اختلال در ساختار یکنواخت را بیان می کند، یک عیب ناپیوستگی ویژه است که مناسب بودن سازه یا قطعه را زیر سئوال می برد. شکل ناپیوستگی را میتوان به دو گروه کلی خطی و غیر خطی تقسیم نمود. ناپیوستگی های خطی طولی به مراتب بیش از پهنا دارند. زمانیکه در جهت عمود برتنش اعمالی قرار گیرند، یک ناپیوستگی خطی نسبت به غیر خطی شرایط بحرانی تری را ایجاد می کند، چرا که احتمال اشاعه و در نهایت تخریب آن بیشتر خواهد بود<br /><br />. ناپیوستگیهای فلز جوش و فلز پایه&nbsp;<br />. ترکها<br />بحرانی ترین ناپیوستگی ها، ترکها هستند . شرایط اضافه بار باعث ایجاد ترکها و تمرکز تنش می شود . یک روش گروه بندی ترکها با مشخص کردن آنها به صورت گرم یا سرد است . همچنین ترکها را میتوان توسط جهت آنها نسبت به محور طولی جوش توصیف نمود . ترکهای طولی بعلت تنشهای انقباضی عرضی جوشکاری یا تنشهای سرویس ایجاد می شوند . ترکهای عرضی عمومًا به علت اثر تنشهای انقباضی طولی جوشکاری روی جوش یا فلز پایه با انعطاف پذیری کم ایجاد می شوند (شکل ٦). انواع مختلف ترک با توصیف دقیق موقعیتهای آنها نسبت به اجزا مختلف شامل : ترکهای گلویی، ریشه، کناره، چاله جوش، زیرگرده منطق ه متاثر از حرارت و فلز پایه هستند .&nbsp;<br />ترکهای گلویی که از میان گلویی جوش یا کوتاهترین مسیر درسطح مقطع جوش گسترش می یابد ، از نوع ترکهای طولی بوده واغلب در طبقه بندی ترک گرم قراردارند.<br />ترکهای ریشه در فلز پایه یا در خود جوش نیز در زمره ترکهای طولی هستند . ترکهای کناره جوش در فلز پایه ایجاد شده و در کناره جوش توسعه می یابند . ترکهای چاله جوش درنقطه پایانی ردیفهای منفرد جوش در صورت عدم مهارت جوشکار ایجاد می شوند . دسته بعدی ترکها، ترک زیر جوش به علت حضورهیدروژن است . این نوع ترک بجای فلز جوش در ناحیه تحت تاثیر حرارت به موازات خط ذوب واقع هستند.&nbsp;<br /><br />. ذوب و نفوذ ناقص&nbsp;<br />طبق تعریف، ذوب ناقص یک ناپیوستگی درجوش است که ذوب شدن بین فلز جوش وسطوح ذوب و یا لایه های جوش رخ نداده باشد . بعلت خطی بودن و انتهای نسبتًا تیزآن، ذوب ناقص از ناپیوستگی های بارز درجوش است و در وضعیتهای مختلف در منطقه جوش تشکیل می شود . نفوذ ناقص معرف حالتی است که فلز جوش به طور کامل در سراسر ضخامت ورق گسترده نشده باشد . موقعیت این عیب در مجاورت ریشه جوش است . ذوب و نفوذ ناکافی به علت عدم مهارت جوشکار، شکل نامناسب اتصال یا آلودگی اضافی ایجاد می شود.&nbsp;<br /><br />. سرباره های محبوس شده<br />مناطقی در سطح مقطع یا در سطح جوش هستند که سرباره محافظ حوضچه جوش به طور مکانیکی درون فلز منجمد شده محبوس می شود. این سرباره منجمد شده بخشی از مقطع جوش را نمایش می دهد که فلز جوش بخوبی ذوب نم ی شود. این پدیده خود سبب ایجاد بخشی ضعیف در نمونه خواهد شد . در حقیقت سرباره های&nbsp;<br />محبوس شده اغلب درارتباط با ذوب ناقص هستند.&nbsp;<br /><br />. تخلخل<br />این نوع ناپیوستگی درخلال انجماد جوش در اثر حبس گاز ایجاد می شود . بنابراین تخلخل را بسادگی میتوان، حفره های گاز درون فلز ج وش منجمد شده دانست . به علت طبیعت کروی شکل آنها، تخلخل کمترین خطر را در میان دیگر ناپیوستگی ها داراست ولی در زمانیکه جوش باید تحمل فشارهای بالا را داشته باشد حضور تخلخل خطرناک خواهد بود [ ٦]. منابع مختلفی برای حضور رطوبت یا آلودگی وجود دارد که میتوان الکترود فلز پایه، گازمحافظ یا محیط اطراف را در این میان نام برد، تغییر درتکنیک جوشکاری نیز می تواند سبب ایجاد تخلخل شود.&nbsp;<br /><br />. بریدگی کنار جوش&nbsp;<br />بریدگی کنار جوش یک ناپیوستگی سطحی است که در فلز پایه مجاور فلز جوش رخ میدهد . در شرایطی عیب را داریم که فلز پایه شسته شد ه ولی با فلزی پرکننده جبران نمی شود . نتیجه ، ایجاد یک شیار خطی با شکلی نسبتًا تیز است که درفلز پایه تشکیل می شود . این عیب بعلت سطحی بودن ماهیت آن برای بارگذاری خستگی خطرناک است. بریدگی کنار جوش عمومًا به علت تکنیک جوشکاری نامناسب ایجاد می گردد ، به ویژه اگ ر سرعت حرکت جوش زیاد باشد . علاوه بر این اگر گرمای جوشکاری بسیار بالا باشد می تواند سبب ذوب شدن بیش ازحد فلز پایه گردد.&nbsp;<br /><br />. پرشدن ناقص&nbsp;<br />این مورد مشابه بریدگی کنار جوش، یک ناپیوستگی سطحی است که به علت کمبود ماده در مقطع عرضی ایجاد می شود. تنها تفاوت دراین میان این است که پرشدن ناقص در فلز جوش ولی بریدگی کنار جوش درفلز پایه یافت می شود . به بیان ساده ، پرشدن ناقص ، زمانی رخ می دهد که فلز پرکننده به اندازه کافی برای پرکردن اتصال جوش در دسترس نباشد (شکل ٧). مشابه بریدگی کنار جوش، پرشدن ناقص نیز هم در سطح رویی و هم در ریشه جوش ظاهر می شود . دلیل اولیه پرشدن ناقص، تکنیک غلط جوشکاری است .&nbsp;مثلا&nbsp;سرعت زیاد جوشکاری اجازه پرشدن اتصال و هم سطح شدن آن با فلز را نمی دهد.<br /><br />. سررفتن &nbsp;<br />نوع دیگر ناپیوستگی سطحی جوش که از تکنیک نامناسب جوشکاری (سرعت جوشکاری خیلی آرام ) ناشی می شود، سررفتن است که در آن ، فلز جوش روی فلز پایه مجاورش سر می رود و درکناره جوش، شیاری تیز را ایجاد می نماید . به علاوه اگر مقدار سررفتن به اندازه کافی زیاد باشد می تواند ترکی را که از این تمرکز تنش ایجاد می شود را مخفی نماید.&nbsp;<br /><br />. تحدب بیش از حد&nbsp;<br />این ناپیوستگی مختص جوشهای گوشه است و طبق تعریف تحدب عبارت از حداکثر فاصله از رویه محدب یک جوش گوشه تا خط واصل بین کناره های جوش است . از نقطه نظراستحکام مقدار تحدب در جوش گوشه ضروری است ولی اگر از حدی بیشتر باشد، به عنوان یک عیب تلقی می شود. این مطلب هم از نقطه نظر اقتصادی (مصرف فلز پرکننده بیشتر ) و هم از نظر حضور مناطق تیز اطراف جوش به خصوص در بارگذاری خستگی مطرح می شود. دلیل ایجاد تحدب، آرام بودن سرعت جوشکاری یا تکنیک ناصحیح جوشکاری است.&nbsp;<br /><br />. لکه قوس و پاشش&nbsp;<br />لکه های قوس درنتیجه شرو ع قوس عمدًا یاتصادفی روی سطح فلز پایه دور از اتصال به وجود میآیند . در اثر این رخداد، منطقه ای متمرکز شده از سطح فلز پایه ذوب شده و سریعًا سرد و شکننده می شود . پاشش همان ذرات فلزی پراکنده ناشی از جریان بالای جوشکاری هستند که در تشکیل جوش نقشی ندارند . از نقط ه نظر بحرانی بودن، پاشش ممکن است زیاد مهم تلقی نشود، ولی درهر حال مقادیر زیاد پاشش میتوانند گرمای موضعی زیادی را به سطح فلز مشابه با اثر لکه قوس ایجاد کنند و حتی سبب تشکیل ناحیه تحت تاثیر حرارت شوند.&nbsp;<br /><br />&nbsp;. اعوجاج<br />خمیدگی یا اعوجاج از مشکلات مهم جوشکاری اس ت که باید برطرف گردد . این مسئله در اثر انقباض که به هنگام گرم و سرد شدن پس از عملیات جوشکاری در فلز پایه و جوش بوجود می آید ، شکل می گیرد . برای کنترل اعوجاج باید شرایط لازم برای جوشکاری شامل کنترل قبل، حین و بعد از جوشکاری تامین گردد.&nbsp;<br /><br />&nbsp;. تورق و پارگی سراسری&nbsp;<br />این ناپیوستگی ویژه مربوط به فلز پایه است . تورق در اثر حضور آلودگی و ناخالصی غیر فلزی موجود درزمان تولید فولاد ایجاد می شود . این ناخالصی ها به طور طبیعی اکسیدی هستند که در زمانیکه فولاد هنوز مذاب است تشکیل شده و در خلال عملیات بعدی نورد کشیده شده و موج ب تورق می شوند. نوع دیگر ناپیوستگی مربوط به پارگی سراسری است و زمانی رخ می دهد که در جهت تمام ضخامت دراثر جوشکاری تنشهای انقباضی بزرگی ایجاد شده باشد . پارگی عمومًا موازی سطح نورد شده زیر فلز پایه و معمولا موازی مرز ذوب جوش رخ می دهد .&nbsp;<br />پارگی سراسری یک ناپیوستگی است که مستقیمًا به طرز قرارگیری اتصال مرتبط می شود.&nbsp;<br /><br />&nbsp;. جابجا شدن و ناپیوستگی های ابعادی<br />دراثر سوارکردن و مونتاژ غلط اجزای مورد جوش در کنار یکدیگر ، جابجایی بصورت هم محور نبودن دو سطح قطعه کار در جوشهای لب به لب است که در مواردی با برشکاری رفع می شود، اما در بیشتر مواقع باید جوش را بریده و مجددًا عملیات جوشکاری بادقت تکرار شود . ناپیوستگی های ابعادی، نقائص شکل یا ابعاد هستند و هم درجوش و هم در سازه جوش شده بروز می کنند.&nbsp;<br /><br /><br />. آزمایشهای جوش&nbsp;<br /><br />. ارزیابی جوشکار<br />آزمونی که صلاحیت جوشکار را برای اجرای ضوا بط آیین نامه ای تایید می کند، آزمایش تشخیص صلاحیت یا ارزیابی جوشکار و یا آزمون کیفیت اجرا خوانده می شود . این ارزیابی مشخص می کند که آیا جوشکار دانش و مهارت لازم را در بکارگیری و اعمال دستورالعمل جوشکاری مدود در رابطه با رده بندی کاری خود دارد یاخیر . ارزیابی جوشکار ممکن است با تجهیزات جوشکاری دستی و یا با تجهیزات جوشکاری تمام اتوماتیک انجام شود .&nbsp;<br /><br />- روشهای آزمایشی که کیفیت یک جوش را تعیین می کند، در سه طبقه بندی بسیار وسیع قرار می گیرد . ١- آزمایش های غیر مخرب، ٢- آزمایشهای مخرب و ٣- بازرسی عینی<br /><br />. آزمایشهای غیر مخرب<br />هدف از این آزمایشها، بازرسی و تشخیص عیوب مختلف جوش (سطحی وعمیق) و تاثید آن می باشد، بدون اینکه قطعه جوش داده شده غیر قابل استفاده شود . اگر آزمایش نشان دهد که محلی از جوش معیوب است می توان از طرفین محل مذکور به اندازه لازم برداشته وبا جوش مجدد اتصال کاملی به دست آورد&nbsp;<br /><br />.&nbsp;آزمون ذرات مغناطیسی&nbsp;<br />آزمون ذرات مغناطیسی یکی از آسانترین آزمایشهای غیر مخرب جوشکاری است . این روش جوش را برای معایبی از قبیل ترکهای سطحی، ذوب ناقص، تخلخل، بریدگی کنار جوش، نفوذ ناقص ریشه جوش و اختلاط سرباره کنترل م ی کند . این آزمایش محل ترکهای داخلی و سطحی بسیار ریز را برای رویت با چشم غیر مسلح آشکار میکند . قطعه مورد آزمایش با استفاده از جریان الکتریکی، یا قراردادن آن در داخل یک سیم پیچ مغناطیسی می گردد . سطح مغناطیسی شده قطعه با لایه نازکی از یک گرد مغناطیسی نظیر اکسید آهن قرمز پوشیده می شود و این لایه گرد در صورت وجود یک عیب سطحی یا داخلی در داخل حفره یا ترک مربوطه فرو می رود.&nbsp;<br /><br />. بازرسی با مواد نافذ&nbsp;<br />بازرسی با مواد نافذ یکی از شیوه های غیر مخرب برای محل یابی معایب سطحی می باشد . سطح مورد بازرسی باید ابتدا از لکه های روغن، گریس و مواد ناخالص و خارجی تمیز شود . سپس ماده رنگی مورد نظر بر روی سطح پاشیده شده و در داخل ترکها و سایر ناهمواریهای نفوذ می کند . رنگ اضافی از روی سطح پاک شده و سپس یک ماده فوق العاده فرار حاوی ذرات ریز سفیدرنگ بر روی سطح پاشیده می شود . تبخیر مایع فرار باعث برجای ماندن گرد خشک سفید رنگ بر روی ماده قرمز نفوذ کرده در ترک می گردد و بر اثر عمل مویینگی، ماده قرمز از ترک بیرون کشیده شده و پودر سفید کام ً لا قرمز می شود.&nbsp;<br /><br />. آزمون فراصوتی<br />آزمون فراصوتی قادر به تشخیص معایب داخلی بدون نیاز به تخریب ق طعه جوش شده می باشد . موج های فراصوتی از داخل قطعه مورد آزمایش عبور داده می شوند و با هرگونه تغییر درتراکم داخلی قطعه منعکس می شوند. امواج منعکس شده (پژواک ها ) به صورت برجستگی هایی نسبت به خط مبنا، بر روی صفحه نمایش دستگاه ظاهر می شوند . هنگامی که عیب یا ترک داخلی توسط واحد جست و جو پیدا شود تولید ضربای سومی می کند که بین ضربان اول و دوم بر روی صفحه نمایش ثبت می شود (شکل ٨). بنابراین مشخص می شود که این عیب بین سطوح بالاو پایین مصالح (در داخل جسم مصالح ) می باشد.<br /><br /><br />. آزمایش پرتونگاری&nbsp;<br />پرتونگاری یکی از روشهای آزمایش غیر مخرب است که نوع و محل عیوب داخلی و بسیار ریز جوش را نشان میدهد. پرتو رادیویی در ضخامت فلز نفوذ کرده و پس از عبور این ضخامت لکه ای بر روی صفحه فیلم ایجاد می کند. میزان جذب پرتوهای رادیویی توسط مواد مختلف متفاوت است . نفوذ گل، حفره گازی، ترکها، بریدگی های کناره جوش و قسمتهای نفوذ ناقص جوش تراکم کمتری نسبت به فولاد سالم دارند . بنابراین در حوالی این قسمتها پرتو بیشتری به سطح فیلم می رسد و عیوب فلز جوش، به صورت لکه های تاریکی بر روی فیلم ثبت می شوند</p> Wed, 3 Feb 2010 01:01:22 GMT مصطفی طالبی http://www.civilex.ir/1388/11/14/post-106/ http://www.civilex.ir/1388/09/03/post-105/ <p align="justify" style="text-align: right; ">هر توقف عملیات بتن‌ریزی که موجب سخت شدن بتن می‌گردد، درز ساخت (درز اجرایی) به وجود می‌آید. به طور کلی هرگاه زمان قطع بتن‌ریزی از 30 دقیقه تجاوز کند، باید آن نقطه را یک درز اجرایی به حساب آورد، مگر آنکه حالت خمیری بتن با تدابیری به آن بازگردانده شود. درز ساخت ممکن است دارای وضعیتهای مختلفی باشد، ولی معمولاً قائم یا افقی است. معمولاً سعی می‌شود محل درز ساخت به محل یکی دیگر از انواع درزها منطبق گردد. در تیرها و شاه‌تیرها درزهای ساخت، باید تقریباً عمود بر محور این اعضا بوده و هیچگاه با محور عضو موازی نباشد.درز ساخت می‌تواند در اعضا و قطعات بتن‌آرمه در محل لنگر خمشی ماکزیمم قرار گیرد، زیرا در این اعضا تنشهای کششی توسط فولادهای کششی تحمل می‌شوند. درزهای اجرایی نباید در محلی که قرار است بتن تحمل برش نماید، قرار گیرند. بنابراین در ساخت اعضای خمشی اگر قرار است بتن‌ریزی در بیش از یک مرحله صورت گیرد، باید ترتیبی اتخاذ شود که قطع بتن‌ریزی در مجاورت تکیه‌گاه نبوده، بلکه در نزدیکی وسط دهانه باشد.تیرها، شاه‌تیرها، دالها، سرستونها و مانند آنها همگی قسمتهایی از یک کف به حساب می‌آیند که باید در یک مرحله بتن‌ریزی شوند، بتن‌ریزی ستونها اجباراً در تراز هر طبقه در محل سرستون یا تیر متوقف می‌شود. درزهای ساخت عموماً در ساختمانهای بتنی کاربرد دارند. درزهای ساخت باید در محلهای مناسب و زیر نظر دستگاه نظارت تعبیه شوند.<br />کاربرد درزهای حرکتی<br />1 درزهای انقباضی<br />این درزها معمولاً به منظور جلوگیری از بروز ترکهای ناشی از جمع شدن بتن تعبیه می‌شوند. اگر در فواصل معین درز انقباض در نظر گرفته نشود، روی سطوح پیاده‌روها یا دیوارهای بتنی ترکهایی پدید خواهد آمد. آرماتورها غالباً می‌توانند محل بروز ترکها را کنترل نمایند، همچنین، وجود درزهای انقباضی که محلشان به طور صحیح انتخاب شده باشد، می‌توانند مانع بروز ترک شوند. عملکرد این درزها به صورتی است که انقباض طرفین درز در محل درز متمرکز می‌گردد. در حقیقت این درزها دارای نوعی عدم پیوستگی عمومی هستند، لیکن شکاف اولیه‌ای بین بتن دو طرف درز وجود ندارد. در روسازیها جایی که دارای عرض بیش از 75/3 متر نباشد، درزهای ساختمانی بین نوارهای مجاور جوابگوی نیاز برای جمع‌شدگی طولی خواهند بود. برای سنگدانه‌های گرانیتی و آهکی فاصله درزهای روسازی معمولاً بین 6 تا 9 متر است. برای مصالح سنگی سیلیسی و روباره‌ها، این فاصله 8/4 تا 6 متر است. در صورت تردید باید فاصله درزها کمتر اختیار شود. در فاصله حدود 30 متر از انتهای آزاد روسازی و 18 متر از هر درز انبساط، در محلهایی که قفل و بست دانه‌ها کم باشد، درزهای انقباض پدید خواهند آمد، در این نقاط باید زبانه‌هایی (که یک طرف آنها به بتن پیوستگی کامل دارد و طرف دیگر در غلافی بدون اصطکاک حرکت می‌کند، یا هر وسیله دیگری که قابلیت انتقال بار در جهت عمود بر زبانه را داشته باشد) تعبیه شود.</p><p class=" " dir="rtl" style="font-family: Tahoma; text-align: justify; "></p> <span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: black; "><p class=" " dir="rtl" style="text-align: right; font-family: Tahoma; ">درزهای انقباضی در پیاده‌روها و دالهای کف که به صورت موزائیکی ساخته می‌شوند، به طور معمول در فواصل 2/1 تا 8/1 متر و در جان‌پناهها و نرده‌ها در فواصل 3 تا 6 متر در نظر گرفته می‌شوند.اگر اعضا و قطعات پیش‌ساخته و یا به صورت واحدهای مجزا و مستقل کار گذارده شوند و بدین لحاظ در آنها درز انبساط تعبیه نشده باشد، باید شرایط نصب چنان باشد که اعضا و قطعات مجاور هنگام انبساط مزاحمتی برای یکدیگر ایجاد ننماید.<br />2 درزهای انبساط<br />این درزها برای جلوگیری از خراب شدن روسازیها در اثر فشار بیش از حد، فراهم ساختن امکان تعمیر قسمتی از جدولهای بتنی پیاده‌روها و نظایر آن تعبیه می‌شوند. به طور کلی این درزها برای تأمین امکان انقباض و انبساط ناشی از تغییرات درجه حرارت، به طوری که در نقاط مختلف ساختمان ترک‌خوردگی و در مقاطع سازه تلاشهای ثانوی زیاد، ایجاد نشوند، تعبیه می‌گردند.عملکرد این درزها باید به گونه‌ای باشد که انبساط و انقباض طرفین درز کاملاً همساز شوند، لازمه چنین درزهایی این است که هیچگونه پیوستگی در طرفین درز برقرار نباشد، چنین درزهایی باید با کمترین مقاومت در مقابل انقباض و انبساط قادر به باز یا بسته شدن باشند. عموماً این درزها در تمام قسمتهای سازه به طور پیوسته قرار گرفته و از کف تا سقف ادامه می‌یابند، برای حصول اطمینان از جدایی کامل دو قسمت مجاور رعایت این مسئله ضروریست.<br />انبساط و انقباض بتن در اثر تغییرات رطوبت و حرارت در آن تنشهایی را به وجود می‌آورند که گاه از مقاومت بتن بیشتر بوده و به ترک‌خوردگی منجر می‌شود. برای حل این مشکل از درزهای کنترل که حرکت نسبی دال یا دیوار در صفحه خود را امکانپذیر می‌سازد، استفاده می‌شود.<br />برای جدا کردن واحدهای عظیم مولد برق از قسمتهای مجاور، به منظور جلوگیری از انتقال ارتعاش، منطقه‌ای کردن و محدود ساختن احتمال خرابی در قسمتهایی از ساختمان، جلوگیری از بروز ترک به علت تمرکز تنش در محلهایی که تغییر مقطع قابل توجهی حادث شده است (نظیر بازشو دیوارها)، جداسازی قسمتهای مختلف یک شالوده به علت تفاوت باربری آنها، جدا ساختن بازوهای مختلف سازه‌هایی که شکل پلان آنها U,H,T,L,+ می‌باشد، از درز کنترل استفاده می‌شود. محل درزهای کنترل به ملاحظات معماری و مهندسی بستگی دارد. با تکیه بر تجربیات به دست آمده بهتر است ساختمانهای بتنی بزرگ، مستقل و بدون درز با طول بیش از 18 متر ساخته نشوند.<br />4 درزهای نشست<br />این درزها برای جلوگیری از نشستهای نامساوی دو ساختمان مجاور که دارای دو نوع مصالح، دو نوع پی یا دو ارتفاع متفاوت هستند، مورد استفاده قرار می‌گیرند.<br />5 درزهای لغزشی<br />درزهایی هستند که امکان لغزش دو قسمت مجاور درز بدون انتقال نیروی برشی را فراهم می‌کنند. این درزها غالباً در مخازن، به ویژه در مواردی که تغییرات درجه حرارت محیط زیاد است، مورد استفاده قرار می‌گیرند.<br />6 سایر درزها<br />مشخصات درزهای جدا کننده، مفصلی و … که کاربردهای ویژه دارند، طبق مندرجات مشخصات فنی خصوصی خواهد بود.<br /><br />برای دیدن ادامه مطلب برروی «ادامه» کلیک نمایید.<br />مصالح مصرفی در درزهای ساختمانی<br />برای اجرای درزهای ساختمانی معمولاً مصالح زیر مورد استفاده قرار می‌گیرد.<br />1 &nbsp;&nbsp;مصالح پرکننده درز (فیلر)&nbsp; قیر گرم اجرا فوق الاستیک EMULDERZ ) نوارهای درزگیر و واتر استاپها SWELLFLEX-BIBAFLEX<br />این مواد ممکن است در بر دارنده الیاف گیاهی، لاستیک، ترکیبات آسفالتی، چوب‌پنبه و مانند آنها باشند. مواد به کار رفته به عنوان پرکننده، باید دارای ویژگیهای زیر بوده و در هر صورت از مشخصات مندرج در فصل مصالح تبعیت نماید. اهم ویژگیهای مصالح پرکننده عبارتند از:<br />الف:&nbsp; برخورداری از دوام زیاد<br />ب:&nbsp;&nbsp; جاگیری و شکل‌گیری در درزها<br />ج:&nbsp;&nbsp;&nbsp; قابلیت ارتجاع و عدم ایجاد اتصال محکم با درز<br />2&nbsp;&nbsp; مصالح آببندی&nbsp; قیرهای پلیمریPLUS-سیمانهای پلیمری الاستیکPERMOCHIM DUO-مواد آببندکننده پلی یورتان PUCOAT II &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;مصالح آب‌بندی به منظور نفوذناپذیری در مقابل باد و باران و رطوبت به کار می‌روند.<br />مصالح آب‌بندی باید طبق نقشه‌ها و مشخصات خصوصی و با تأیید دستگاه نظارت به کار گرفته شود. مصالح آب‌بندی باید از نوعی باشد که به درز آسیب وارد نیاورده و سبب کم و زیاد شدن ابعاد آن نشود. برای آب‌بندی انواع مختلف مصالح فلزی، لاستیکی و یا پلاستیکی به کار می‌رود.<br />3 &nbsp;مصالح پوششPUNTODRAIN&nbsp;<br />مصالح مورد استفاده در پوشش غالباً از نوع مسی، برنزی، آلومینیومی، چوبی، لاستیکی و مانند اینهاست. مشخصات مصالح باید مطابق مندرجات فصل مصالح و مشخصات فنی خصوصی باشد. این پوششها باید طوری نصب شوند که بتوانند جدا از اسکلت فلزی یا بتنی و مصالح دیگر منبسط و منقبض گردند.<br />اجرای درزهای ساختمانی<br />درزها در تمام سطوح باید مطابق نقشه‌ها و مشخصات و با عرض مناسب ایجاد شوند، باید دقت شود که درزها در حین اجرا با مصالح بنایی، ملات و مانند اینها پر نشده و اجزای ساختمانهای مجاور به هیچ عنوان در هیچ نقطه‌ای به یکدیگر مربوط نشوند و کاملاً از یکدیگر جدا باشند.<br />1 اجرای درزهای ساخت<br />این درزها در ساختمانهای بتنی کاربرد دارند و آن هنگامی است که بتن‌ریزی دو قسمت مجاور و چسبیده به هم، در دو زمان مختلف صورت گیرد. به سطح بتن خمیری جدید و بتن سفت قدیمی، سطح واریز یا درز اجرایی گفته می‌شود. موقعیت و شکل درز، باید از قبل پیش‌بینی شده باشد. تعیین محل درز نباید به تصادف و پیشرفت کار بتن‌ریزی واگذار شود، بلکه باید قبل از شروع کار و در هنگام تهیه برنامه زمانبندی بتن‌ریزی، تدابیر لازم در مورد درز اجرایی اتخاذ شده باشد.<br />دستیابی به پیوستگی کامل بین دو سطح بتنی در یک درز ساختمانی ضروری است. از این رو در درزهای ساختمانی معمولاً سعی می‌شود در حالی که بتن ریخته شده یک طرف درز نارس است، یک لایه سطحی از آن برداشته شود، به صورتی که دانه‌ها نمایان شده و سطحی ناصاف و غیرمنظم حاصل گردد، این وضع را می‌توان با پاشیدن آب یا مخلوط آب و هوا، با فشار لازم و استفاده از برس سیمی ایجاد نمود. تا زمانی که قرار است بتن طرف دیگر درز اجرا شود، باید سطح بتن اولیه مرطوب نگه داشته شود، به جز سطح خود درز که باید چند ساعت قبل از عملیات مراقبت از آن قطع گردد، به صورتی که نوعی خشکی سطحی و کم‌عمق در سطح درز پدید آیدودر این حالت و زمانیکه سطح بتن مرطوب است میتوان از موادسیمانی نفوذگر بتنPERMOCHIM CRYSTAL جهت افزایش استحکام بتن و پرکردن منفذهای مویینه داخل بتن استفاده کرد.<br />در بتن‌ریزیهای حجیم باید از سطوح واریز خیلی بزرگ اجتناب شود، این سطوح باید به صورت پلکانی یا شکسته احداث شوند. ایجاد سطوح واریز قائم، باید به وسیله قالب موقت صورت پذیرد. بدین منظور می‌توان از توری با چشمه ریز که به وسیله یک شبکه محکم نگهداری می‌شود، استفاده نمود. توری در توده بتن باقی مانده و یا بموقع کنده می‌شود. به این ترتیب سطح خشنی به دست می‌آید. برای بتن‌ریزی وجه دوم درز باید سطح واریز کاملاً آماده شود. سطح واریز باید عاری از آلودگی، روغن، گریس، رنگ و نظایر آن باشد. تمیز کردن سطح، بتن تا آنجا ضرورت دارد که دانه‌های ماسه مشخص گردد. بهترین روش برای تمیز کردن سطح، ماسه‌پاشی مرطوب با استفاده از آبفشان است، البته روشهای دیگری نظیر اسیدشویی، استفاده از آبفشان و یا استفاده از ابزار دستی، هر کدام بسته به موقعیت درز کاربرد دارند. برای تأمین پیوستگی بتن جدید و قدیم پس از زخمی کردن سطح واریز، باید آن را به مدت طولانی خیس نگاه داشته و قبل از شروع بتن‌ریزی مجدد به کمک هوای فشرده، آب سطحی را از روی بتن زدود. برای تأمین پیوستگی بیشتر می‌توان با نظر دستگاه نظارت بر مقدار کارایی بتن افزود. این کار از طریق افزایش اسلامپ، افزایش ماسه واستفاده از افزودنیهای بتن مانند LATEX-PERMOSTOP یا کاهش مقداری از درشت‌دانه‌ها صورت می‌گیرد. برای حصول کامل پیوستگی بهتر است قسمتهای اولیه بتن جدید به خوبی و با دقت کامل مرتعش گردد.<br />2 اجرای درزهای حرکتی<br />درزهای حرکتی در تمام سطوح باید برابر نقشه‌ها و مشخصات و با عرض مناسب ایجاد گردند. باید دقت شود که درزها در حین اجرا با مصالح بنایی و ملات پر نشده و اجزای ساختمانهای مجاور در حین اجرا به هم مربوط نشوند و کاملاً از یکدیگر جدا باشند.<br />1 درزهای حرکتی در ساختمانهای بتن‌آرمه یکپارچه<br />در این حالت درزها باید با بریدن سقف، دیوارها و کف طبقات به طور کامل انجام شود. فاصله درزهای حرکتی در ساختمانهای بتن‌آرمه به کمک محاسبه تعیین می‌شود. این فاصله معمولاً بین 30 تا 60 متر است. با به کار بردن آرماتورهای طولی، می‌توان فاصله درزها را تا 90 متر افزایش داد. عرض درزها معمولاً بین 13 تا 37 میلیمتر است که از طریق محاسبه تعیین می‌شود.<br />2 درزهای حرکتی در ساختمانهای فولادی<br />در ساختمانهای فولادی باید درز انبساط، ساختمان را کاملاً به دو قسمت تقسیم نماید. اجرای درزها در ساختمانهای فلزی بسته به اینکه سقف بتنی یا فلزی باشد، طبق نقشه‌ها و مشخصات خواهد بود. فاصله درزها از یکدیگر بیش از 60 متر نخواهد بود که در هر حال طبق نقشه‌ها و مشخصات و در محلهای تعیین شده اجرا خواهند شد.<br />3 درزهای حرکتی در ساختمانهای ساخته شده از مصالح بنایی<br />در ساختمانهای ساخته شده از مصالح بنایی باید درزها در نقاط زیر تعبیه شوند:<br />الف:&nbsp; در خط باریک شدن عرض ساختمان<br />ب:&nbsp;&nbsp; در تقاطع دو دیوار در ساختمانهایی که به شکل H,U,T,L,+ یا ترکیبی از این شکلها باشند.<br />پ:&nbsp;&nbsp; در دیوارهای طویل بسته به موقعیت دیوار و درجه حرارت محیط<br />ت:&nbsp;&nbsp; در مواردی که دیوارهای ساختمانهای جدید به ساختمانهای موجود متصل می‌گردند.<br />ث:&nbsp;&nbsp; در تقاطع چند ساختمان که به هم ارتباط دارند.<br />همچنین برای جلوگیری و کاهش خسارت و خرابی ناشی از ضربه ساختمانهای مجاور به یکدیگر، باید ساختمانهایی که دارای ارتفاع بیش از 12 متر و یا دارای بیش از 4 طبقه هستند، به وسیله درز انقطاع از ساختمانهای مجاور جدا شوند. حداقل عرض درز انقطاع در تراز هر طبقه 1/100&nbsp;ارتفاع آن تراز از روی شالوده می‌باشد، این فاصله را می‌توان با مصالح کم مقاومت که در هنگام زلزله به آسانی خرد می‌شوند، پر کرد.<br />اجرای درزهای حرکتی در ساختمانهای خاص نیاز به مشخصات فنی خصوصی خواهد داشت. به طوری که عرض و فاصله درزها متناسب با مقدار انبساط و انقباض باشند.<br /><br />3 درزهای کنترل</p></span> Tue, 24 Nov 2009 23:27:05 GMT مصطفی طالبی http://www.civilex.ir/1388/09/03/post-105/ http://www.civilex.ir/1388/09/03/post-104/ <p align="justify" style="text-align: right; ">حرکت استمراری علم در عرصه مهندسی سازه ـ زلزله موجب گردیده است تا نوسازی و بهسازی در سالهای در اخیر از روشهای نوین و مصالحی جدید بهره گیرد که در پیشینه طولانی ساخت و ساز سابقه نداشته است در میان این نوآوری ها FRP (مواد کامپوزیت پلیمری تقویت شده با الیاف) از جایگاه ویژه برخوردار می باشد تا آنجا که به نظر برخی از متخصصان FRP را باید مصالح&nbsp;ساختمانی هزاره سوم نامید.&nbsp;</p><p align="justify"></p><p align="center"><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "><img style="width: 211px; height: 163px; " height="163" hspace="0" src="http://i32.tinypic.com/1znoryb.jpg" width="211" align="absMiddle" border="0" complete="true" /></span></p><p></p><p></p><p>&nbsp;کامپوزیت FRP که ابتدا در صنایع هوا و فضا بکار برده شد با داشتن ویژگی های ممتاز چون نسبت بالای مقاومت به وزن، به وزن، دوام در برابر خوردگی، سرعت و سهولت در حمل و نصب، دریچه ای نو پیش روی مهندسین عمران گشوده است به گونه ای که امروز سازه های متعددی در سرتاسر دنیا با استفاده از این مواد تقویت شدند&nbsp; .<br />استفاده از مصالح کامپوزیت به طور قابل توجهی در صنعت ساختمان یک بازار تکان دهنده و با سرعت در حال توسعه می باشد. اولین تحقیقات انجام شده در این زمینه از اوایل دهه ۱۹۸۰ آغاز شده است، زلزله ۱۹۹۰ کالیفرنیا و ۱۹۹۵ کوبه ژاپن نیز از جمله عوامل موثرتری برای بررسی کاربرد کامپوزیت پلیمری تقویت شده با الیافFRP جهت تقویت و مقاوم سازی سازه های بتنی و بنایی در مناطق زلزله خیز گردید. کاربرد کامپوزیت FRP در مقاوم سازی سازه های بتن مسلح امروزه نگهداری از سازه ها به دلیل هزینه ساخت و تعمیر بسیار حائز اهمیت می باشد .<br />با مطالعه رفتار سازه های بتنی مشخص می شود عوامل متعددی مانند: اشتباهات طراحی و محاسبه، عدم اجرای مناسب تغییر کاربری سازه ها، آسیب دیدگی ناشی از وارد شدن بارهای تصادفی، خوردگی بتن و فولاد و شرایط محیطی از دوام آنها می کاهد</p> <p>ضمناً تغییر آیین نامه های ساختمانی (باعث تغییر در بارگذاری<span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">و ضرایب اطمینان می شود) نیز سبب ارزیابی و بازنگری مجدد طرح و سازه می</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">گردد تا در صورت لزوم بهسازی و تقویت شود. سیستمهای الیاف مسلح شده پلیمری</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> FRP </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">برای تقویت سازه های بتنی پدیدار شده و به عنوان یک جانشین برای روش های</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">سنتی از قبیل چسباندن صفحات فولادی، افزایش سطح مقطع با بتن ریزی مجدد و</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">پیش تنیدگی خارجی می باشد</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">. </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">با</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">توجه به معایب این روشها مانند بازدهی کم و یا نیاز به امکانات و فن آوری</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">خاص امروزه روش های مقاوم سازی با استفاده از کامپوزیت توسعه روز افزون</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">دارد.</span></p><p dir="rtl" style="text-align: justify; "><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">محدودیت استفاده و کاربرد کامپوزیت در مهندسی ساختمان به قیمت بالای</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">آنها برمی گردد البته هزینه و قیمت آنها به تدریج رو به کاهش می باشد به</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">این ترتیب استفاده از آنها بیشتر و بیشتر خواهد شد. استفاده از</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> FRP </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">در زمینه مقاوم سازی، هر چند که هزینه بالایی در بردارد، اما با توجه به هزینه اجرای کم و نیز سایر مزایای</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> FRP </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">، در کل به صرفه ترین و موثر ترین راه مقاوم سازی سازه های بتنی امروزه به شمار می رود</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">. </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">در</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">این حین، جهت استفاده صحیح و مناسب از این ماده و طراحی مقاوم سازی سازه</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">های بتنی، آیین نامه ها، راهنماها و گزارشهایی در سراسر جهان منتشر گردید</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">با توجه به شروع رشد و استفاده از مواد</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> FRP </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">، در ایران تدوین راهنمایی برای طراحی مقاوم سازی به کمک این مواد، بسیار</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">ضروری است. در این مجموعه به بررسی و معرفی بعضی از آیین نامه ها و</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">راهنماهای معتبر در مورد ورقه های</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> FRP </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">تقویت کننده به صورت خارجی، برای آشنایی بیشتر آنها پرداخته شده است.</span></p><p dir="rtl" style="text-align: justify; "><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">بر</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">این اساس تعدادی از راهنماهای طراحی با توجه به منابع در دسترس مورد بررسی</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">قرار گرفته است. راهنماهای طراحی مورد بررسی عبارتند از</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> : ACI </span><span lang="FA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">۴۴۰.۲</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">R-</span><span lang="FA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">۰۲</span><span lang="FA" dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "><br /></span></p><p dir="rtl" style="text-align: justify; "><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">راهنمای طراحی تقویت سازه های بتنی با کمک چسباندن سیستم</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> FRP </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">به صورت خارجی</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> • Fib Bulletin </span><span lang="FA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">۱۴</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> (</span><span lang="FA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">۲۰۰۱</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">) </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "><br /></span></p><p dir="rtl" style="text-align: justify; "><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">راهنمای طراحی تقویت کننده های</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> FRP </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">چسبیده به صورت خارجی برای سازه های بتن آرمه</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">• UK Concrete Society Technical Report No. </span><span lang="FA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">۵۵</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> (</span><span lang="FA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">۲۰۰۰</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">) </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "><br /></span></p><p dir="rtl" style="text-align: justify; "><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">راهنمای طراحی مقاوم سازی بتن آرمه با استفاده از مواد کامپوزیتی</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">FRP • ISIS (</span><span lang="FA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">۲۰۰۰</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">) </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "><br /></span></p><p dir="rtl" style="text-align: justify; "><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">مقاوم سازی سازه های بتن آرمه با پایمرهای تقویت شده با الیاف</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> FRP • JSCE </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "><br /></span></p><p dir="rtl" style="text-align: justify; "><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">توصیه های انجمن مهندسین عمران ژاپن در مورد مقاوم سازی سازه های بتنی با استفاده از ورقه های الیافی</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> • JBDPA </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "><br /></span></p><p dir="rtl" style="text-align: justify; "><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">راهنمای طراحی و ساخت بهسازی لرزه ای ساختمانها به وسیله کامپوزیت های</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> FRP </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">در ژاپن</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> • CSA </span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "><br /></span></p><p dir="rtl" style="text-align: justify; "><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; ">استاندارد کانادا در مورد طراحی و اجرای ساختمانهای تقویت شده با</span><span dir="ltr" style="font-size: 10pt; color: rgb(69, 69, 69); font-family: Tahoma; "> FRP</span></p> Tue, 24 Nov 2009 22:45:49 GMT مصطفی طالبی http://www.civilex.ir/1388/09/03/post-104/ http://www.civilex.ir/1388/09/01/post-103/ <p dir="rtl">چراغ های راهنمایی:<br />یکی از آشنا ترین وسایل مورد استفاده در راستای کنترل ترافیک چراغ راهنمایی است . این وسیله با جلوگیری از حرکت دائمی ماشین ها در مسیر های مختلف یک تقاطع کار کنترل را انجام می دهد .به طور کلی اگر زمان بندی تاخیر وسایل نقلیه درست انتخاب شود متوسط تاخیر وسایل نقلیه کمتر از زمانی خواهد بود که تقاطع بدون چراغ راهنمایی است .<br />معمولاچراغها ی راهنمایی به صورت مستقل کار می کنند ولی اگر بتوان آنهارا با هم هماهنگ کرد بازدهی بالا تر می رود . ولی این کار مستلزم صرف هزینه و وقت است. البته در سالهای اخیر از کامپیوتر جهت کنترل این چراغ ها استفاده شده است . به کمک این روش قسمت و یا کل شهررامی توان کنترل نمود . این روش روش کنترل منطقه ای نامیده می شود .<br />پی آیی چراغهای راهنمایی:<br />پی آیی به معنی پشت سر هم آمدن است . این پی آیی معمولا به صورت قرمز.قرمز و زرد تواما . سبز .و زرد است . برای هر کدام از رنگ ها زمان تاخیری را در نظر می گیرند. معمولا زمان زرد را 3 ثانیه و زمان قرمز و زردرا 2 ثانیه در نظر می گیرند.<br />هر دور کامل این پی آیی را یک چرخه چراغ راهنمایی و مجموع آنرا مدت چرخه می نامند . در مورد یک یا چند جریان ترافیک که در مدت یک چرخه همزمان فرمان علامتی یکسان را دریافت می کنند اصطلاح فازبه کار می رود . زمان بین دو سبزرا فاصله زمانی از انتهای زمان سبز یک فاز تا شروع زمان سبز فاز بعدی تعریف می کنند .</p><p dir="rtl" style="text-align: justify; "><a href="http://www.divshare.com/download/9454051-36f" target="_blank">ادامه مطلب</a>&nbsp;</p><p dir="rtl" style="text-align: right; ">نویسنده: دکتر محمد رضا احدی</p> Sun, 22 Nov 2009 12:18:55 GMT سینا حسینی فرد http://www.civilex.ir/1388/09/01/post-103/